Bir süre öncesine kadar kompakt boyutlu ve düşük güç tüketimli sistemler için hazırlanan Mini-ITX anakartlar, bugün gelinen noktada pek çok kullanıcı için hemen her ihtiyacı karşılayabilecek olgunluk seviyesine ulaşmış durumdalar. Yeni nesil üretim teknolojileri ve gelişen yonga seti tasarımlarıyla birlikte "atom karınca" olarak tabir edilen performans odaklı Mini-ITX anakartların sayısı her geçen gün artıyor. Pico-ITX serisi ile mini anakart üretiminde sektörün iddialı isimlerinden birisi olan VIA ve IDF 2009 etkinliğinde katılımcıları yenilik yağmuruna tutan Intel, Mini-ITX segmenti için hazırladıkları anakartlarıyla gündem yaratmayı başarıyorlar. VIA'nın Trinity platformunu temel alan dünyanın ilk entegre GPU'lu anakartına ve Intel'in dünyanın ilk H57 çipsetli Mini-ITX anakartına yakından bakıyoruz.
VIA VB8003: Entegre GPU üzerinden DirectX 10.1 ve Full HD video desteği.
AMD ile birlikte x86 işlemci, çipset ve harici ekran kartı üretebilen iki isimden birisi olan VIA, bir süre önce başta maliyet odaklı netbook ve nettop sistemler olmak üzere düşük güç tüketimli ve kompakt tasarımlı sistemler için Trinity platformunu lanse etmişti. Platform çerçevesinde Nano işlemci ailesini VX8xx serisi yonga seti modellerini ve S3'ün DirectX 10.1 destekli GPU'larını bir araya getiren firma, her ne kadar bazı işlemcileri kullanılsa da resmi olarak AMD'nin olmadığı pazarda Intel'in entegre grafik konusundaki zayıflığı üzerine giderek pazar payı elde etmeyi hedefliyor. ION 2 platformu için Nvidia ile iş birliğine gideceği belirtilen VIA, bir yandan da kendi çözümleri için çalışmalarını sürdürüyor. Firma yaptığı duyuru ile şimdiye kadar hazırladığı en gelişmiş Mini-ITX çözümünü endüstrinin beğenisine sundu.
Firma tarafından duyurusu yapılan VB8003 kod adlı anakartı benzer çözümlerden ayıran çok önemli bir fark bulunuyor zira anakart dünyanın ilk entegre GPU'lu Mini-ITX çözümü olarak lanse ediliyor. Bilindiği üzere Mini-ITX hatta Micro-ATX anakartlarda genellike yonga seti üzerinde yer alan entegre grafik işlemcilerine yer verilirken VIA farlı bir yol izleyerek yeni anakartında, yine bir VIA iştiraki olan S3 firmasının harici ekran kartları için geliştirdiği Chrome 435 ULP (Ultra düşük güç tüketimli) GPU'su kullanılıyor. Intel tabanlı entegre çözümlere kıyasla daha yüksek 3D performansı sunduğu belirtilen GPU, DirectX 10.1 ve OpenGL 2.1 desteği ile öne çıkıyor. Öte yandan GPU, ChromotionHD motoruyla 1080p videolar için donanımsal çözümleme yaparak gelişmiş çoklu ortam deneyimi sunabiliyor.
Trinity platformu kapsamında üç önemli ayaktan oluşan yeni anakartın S3 GPU'sundan öne çıkan diğer detayı kullanılan işlemci. Intel'in Atom işlemci ailesine rakip olarak geliştirilen Nano serisinden 1.6GHz'lik modele yer verilen anakartın, Atom tabanlı benzer çözümlere karşı işlemci güç tüketimiyle bir miktar geride olsa da işlem gücü açısından rekabetçi olacağı söyleniyor. Komple bir VIA çözümü olan anakart üzerinde kullanılan çipset te yine bir VIA tasarımı olan VX800. Dizüstü bilgisayarlar ve mobil sistemler için hazırlanan SO-DIMM belleklerle uyumlu olan anakart üzerinde iki adet slot üzerinden 4GB'a kadar DDR2-667MHz bellek desteği sunulabiliyor. GPU için 256MB GDDR3 modülüne sahip olan anakart üzerinde ayrıca iki adet SATA ve bir adet IDE portuna da yer veriliyor.
Yeni nesil monitörler ve HDTV'ler uyum ve tek kablo üzerinden yüksek tanımlı içerik aktarımı için D-Sub ve DVI konnektörleri ile birlikte iki adet HDMI portuna sahip olan Mini-ITX anakart ayrıca iki adet Gigabit Ethernet, dört adet USB 2.0 konnektörü ve CompactFlash portu (type2) detaylarla zenginleştirilmiş. Intel Atom platformunu temel alan çözümlerle birlikte Nvidia ION platformuna da rakip olması beklenen, DirectX 10.1 desteği sunan ve HD Video hızlandırma yeteneğine sahip olan Mini-ITX anakartın yeni nesil dijital çoklu ortam cihazlarında ve HTPC olarak tercih edilecek gelişmiş nettop sistemlerinde kullanılması bekleniyor. Özellikle Çin merkezli yerel üreticilerin ilgi göstereceği ön görülen yeni anakartın global pazarda hangi üreticilerce kullanılacağı ise henüz açıklanmadı.
Solda H57 Mini-ITX, sağda ise G45 Mini-ITX
VIA'nın yanı sıra Mini-ITX pazarına hareketlilik getiren bir diğer isim de Intel oldu ve firma IDF 2009 etkinliğinde, H57 çipsetli yeni anakartını gösterdi. LGA1156 formundaki Core i3, Core i5 ve Core i7 işlemcileriyle uyumlu olduğu belirtilen yeni anakart üzerinde görüntü aktarımı için D-Sub ve DVI ara birimlerini üzerinde barındırıyor. İşte tam da bu noktada anakarta güç veren H57 yonga setinin, P55'ten farklı olarak kısaca FDI olarak tanımlnana Intel Flexible Display Interface ara birimine destek verdiği dolayısıyla entegre grafik özelliğine sahip Core i3 ve Core i5 işlemcileriyle kullanılabileceği açıklandı. Pasif soğutma ile desteklenen anakartın destek verdiği işlemci modelleri düşünülünce özellikle Core i7 jenerasyonundan herhangi bir işlemci ile yüksek performanslı bir sistem hazırlanabileceği söyleniyor.
Core i7 işlemci desteği ile yüksek performanslı mini-sistemlerin önü açılıyor.
Detaylarına yer verdiğimiz VIA çözümünden farklı olarak standart belleklerle uyumlu olan anakart üzerinde iki adet DDR3-DIMM slotu bulunuyor. Harici ekran kartı kullanımı için üzerinde bir adet PCIe 2.0 x16 slotu bulunan H57 çipsetli kompakt anakart, tek çip tasarımlı yonga seti kullandığı için özellikle HTPC kasalarda hem düşük güç gereksinimi hem de termal konularda avantaj sağlayacağı belirtiliyor. Dört adet SATA-II portu ile gelen LGA1156 anakart üzerinde ayrıca altı adet USB 2.0 ve Gigabit Ethernet özelliği ile birlikte eSATA, 8 kanal yüksek tanımlı ses ve optik S/PDIF çıkışı gibi detaylara da yer veriliyor. Braidwood teknolojisini de desteklemesi beklenen anakart ile bu sayede NAND flash bellekler kullanılarak sistem açılış ve uygulama yüklenme sürelerinde ciddi hızlanmalar sağlanabilecek.
Intel'in H57 yonga setli Mini-ITX anakartını önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde duyurması beklenirken, VIA'nın yeni çözümü ise yakın zamanda satışa sunulmuş olacak.