ABD’deki ilk 4. nesil nükleer reaktörün temeli atıldı

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

ABD’deki ilk 4. nesil nükleer reaktörün temeli atıldı — **Küçük modüler reaktör** (SMR) teknolojisi alanında faaliyet gösteren ABD merkezli **Kairos Power**, Oak Ridge şehrinde ikinci nükleer reaktörü **Hermes 2'nin temelini attı**. Proje, aynı zamanda ABD düzenleyicilerinden inşaat izni alan ilk elektrik üreten dördüncü nesil (Gen IV) reaktör olma özelliğini taşıyor.

Hermes-2’den önce aynı bölgede inşa edilen Hermes-1, Kairos’un KP-FHR (florür tuzu soğutmalı yüksek sıcaklıklı reaktör) teknolojisinin ölçeklendirilmiş bir versiyonu olarak test ediliyor. ABD Nükleer Düzenleme Komisyonu tarafından onaylanan ilk hafif su reaktörü olmayan nükleer tesis olan Hermes-1, elektrik üretmiyor ancak Hermes-2 için kritik mühendislik verileri sağlıyor. Sistem, TRISO kaplamalı yakıt parçacıkları ve flibe erimiş florür tuzu soğutucusu gibi unsurları içeriyor.

50 MW temiz enerji hedefi

Kairos Power ile Google arasında 2024 yılında imzalanan anlaşma kapsamında geliştirilen Hermes-2, şirketin gelişmiş reaktör filosuna yönelik ilk adımı olarak değerlendiriliyor. Reaktörün, Tennessee Valley Authority (TVA) şebekesine elektrik sağlaması ve Tennessee ile Alabama’daki Google veri merkezlerine enerji vermesi hedefleniyor.

Projenin inşaatında modüler yapı teknikleri, prefabrik beton sistemler ve sismik izolasyonlu temel tasarımı kullanılacak. Bu yöntemlerin, proje sürelerini kısaltması, maliyetleri düşürmesi ve standartlaştırılmış bir nükleer inşaat modeli oluşturması hedefleniyor.

Son derece güvenli bir tasarım

Erimiş tuz reaktörleri (molten-salt reactor - MSR), su soğutmalı reaktörlerde mevcut olan nükleer erime senaryosunu ortadan kaldırıyor veya oldukça minimize ediyor çünkü, yakıt karışımı erimiş halde tutuluyor. Erimiş tuzların yüksek kaynama noktaları, reaktörün düşük basınçta çalışmasına olanak tanıyor. Bu durum, basınçlı yapıların kullanılmasını gereksiz kılıyor ve patlama riskini büyük ölçüde azaltıyor. Ayrıca, acil bir durumda erimiş tuzların soğuyarak katılaşması, radyoaktif malzemelerin sızmasını önlüyor ve çekirdek erimesi riskini minimize ediyor. Kairos’un nükleer santral tasarımı, soğutma sıvısı olarak florür tuzu içeren grafit moderatörlü çakıl yataklı Hermes reaktörlerine sahip. Reaktörün içinde çakıl taşı formunda “rastgele paketlenmiş” TRISO yakıtı kullanılırken yaklaşık yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş düşük seviyeli uranyum (HALEU) içeriyor.