Akkuyu NGS’nin devreye girmesine aylar kaldı: Peki neden gecikti?

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

Akkuyu NGS’nin devreye girmesine aylar kaldı: Peki neden gecikti? — Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu **Rosatom**, Türkiye'nin ilk nükleer enerji santrali olan **Akkuyu Nükleer Güç Santrali**'nde (NGS) ilk ünitenin devreye alınmasına yönelik hazırlıklarda sona yaklaşıldığını açıkladı. Rosatom Genel Müdürü **Aleksey Likhachev**, santralde devreye alma çalışmalarının başlamasına **yalnızca birkaç ay kaldığını** belirtti.

ikhachev, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile yaptığı görüşmenin ardından projedeki son durumu değerlendirdi. Likhachev, inşaat ve devreye alma hazırlıklarının planlandığı şekilde ilerlediğini ifade ederken üretim süreçlerini hızlandırmak amacıyla müşteri tarafının temsilcileriyle koordineli çalışmalar yürütüldüğünü dile getirdi.

Akkuyu NGS neden gecikti?

Likhachev, Akkuyu NGS projesinin çeşitli dış etkenlerden kaynaklanan baskılarla karşı karşıya olduğunu da öne sürdü. Açıklamasında, yabancı finans kuruluşlarının tutumu, büyük Avrupalı ekipman tedarikçilerinin engellemeleri ve bazı Batılı kamu kurumlarının doğrudan müdahalelerinin projenin hem maliyetini hem de zaman planlamasını etkilediğini savundu.

Rusya'nın uluslararası ödeme sistemi SWIFT'ten çıkarılması ve Rus finans kurumlarına yönelik yaptırımlar, projenin nakit akışını ve küresel tedarikçilerle yürütülen para transferlerini de zorlaştırdı.

Gecikmelere neden olan bir diğer olay ise COVID-19 pandemisi ve bundan dolayı etkilenen tedarik zincirleri. Ek olarak projede taşeronlarla ilgili de sorunlar yaşandı.

İlk hedef 2023’tü

Mersin’in Gülnar ilçesinde hayata geçirilen santral için ilk resmi imzalar Mayıs 2010’da atılmıştı. Yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım büyüklüğüne sahip olan Akkuyu NGS, çoğunluğu Rus sermayeli olmasına rağmen Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına tabi olarak faaliyet gösteren Akkuyu Nükleer AŞ tarafından yürütülüyor. Proje, Türkiye ile Rusya arasında hayata geçirilen ve “Yap-Sahip Ol-İşlet” modeliyle uygulanan ilk nükleer enerji santrali olma özelliğini taşıyor.

Türkiye ile Rusya arasında Mayıs 2010’da imzalanan hükümetler arası anlaşma çerçevesinde Türkiye, birinci ve ikinci ünitelerde üretilen elektriğin yüzde 70’ini, üçüncü ve dördüncü ünitelerde üretilen elektriğin ise yüzde 30’unu 15 yıl boyunca Akkuyu Nükleer AŞ’den satın almayı taahhüt ediyor.

Söz konusu anlaşmaya göre şirket, ilk iki üniteden kalan yüzde 30’luk, üçüncü ve dördüncü ünitelerden kalan ise yüzde 70’lik elektrik miktarını, kendi kanalları veya enerji perakende tedarikçileri aracılığıyla serbest elektrik piyasasında satma hakkına sahip olacak. Santralin devreye girmesiyle birlikte Türkiye, bu alım garantisi kapsamında 15 yıl boyunca kilovatsaat başına 12,35 sent bedel ödeyecek.

Akkuyu NGS, Rus tasarımı 3+ nesil VVER-1200 reaktörlerine sahip dört güç ünitesinden oluşuyor. Her bir ünitenin 1.200 megavat kurulu güce sahip olması planlanırken, santralin toplam kurulu gücü 4.800 megavata ulaşacak.