Alibaba Qwen-3, yörüngede çalıştırılan ilk yapay zeka oldu

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

Alibaba Qwen-3, yörüngede çalıştırılan ilk yapay zeka oldu — Alibaba Cloud tarafından geliştirilen **Qwen-3**, yörüngede yüklenip çalıştırılan dünyanın ilk genel amaçlı yapay zeka modeli oldu. Kasım ayında gerçekleştirilen operasyon kapsamında Qwen-3, Çinli uzay girişimi **Adaspace Technology** tarafından geliştirilen bir yörünge bilişim merkezine başarıyla yüklendi ve birden fazla çıkarım görevini uzayda yerine getirdi.

Sorgudan çıkarıma 2 dakika

Şirketin icra kurulu başkan yardımcısı Wang Yabo, pazartesi günü katıldığı bir konferansta yaptığı açıklamada, bu sürecin teknik detaylarını kamuoyuyla paylaştı. Wang Yabo’nun verdiği bilgilere göre yerden sorguların gönderilmesi, yörüngede yapay zeka çıkarımının yapılması ve sonuçların tekrar Dünya’ya iletilmesi dahil tüm süreç iki dakikadan kısa sürede tamamlandı.

Qwen-3, Adaspace’in “Star-Compute Project” adını verdiği büyük ölçekli uzay bilişim altyapısının ilk halkasında konumlanan yörünge merkezine entegre edildi. Bu proje, fiziksel yapay zeka uygulamalarını desteklemek ve yapay zeka modellerinin eğitimi ile çıkarım süreçlerini uzaya taşımak amacıyla tasarlanan 2.800 uyduluk bir ağdan oluşuyor. Adaspace’in ilk uzay bilişim merkezi, geçtiğimiz yıl mayıs ayında yörüngeye gönderildi ve 12 uydudan oluşan dünyanın ilk yapay zeka bilişim uydu takımı olarak kayıtlara geçti.

Uzayda gerçekleştirilen veri işleme, sınırsız güneş enerjisi, daha düşük soğutma ihtiyacı, azalan fırlatma maliyetleri ve veri iletim giderlerinin düşmesi gibi önemli avantajlar sunuyor. Aynı zamanda yer tabanlı veri merkezlerinin karşılaştığı fiziksel sınırlamaların büyük bölümünü de ortadan kaldırıyor.

Proje 2035’te tamamlanacak

Adaspace tarafından geliştirilen ikinci ve üçüncü uzay bilişim merkezlerinin üretim aşamasında olduğu ve 2026 yılında yörüngeye yerleştirilmesinin planlandığı bildiriliyor. Projenin nihai hedefi ise oldukça iddialı. Star-Compute Project kapsamında 2.400 çıkarım uydusu ve 400 eğitim birimi, alçak Dünya yörüngesine konuşlandırılacak. Tam ölçekli devreye alımın 2035 yılında tamamlanması öngörülüyor.

Öte yandan geçtiğimiz Nisan ayında yayımlanan Qwen-3, Alibaba Cloud’un Qwen ailesini dünyanın en büyük açık kaynak yapay zeka ekosistemi konumuna taşıdı. Bu başarıyla birlikte, Meta’nın Llama topluluğu da geride bırakıldı.