Anthropic ve Pentagon arasındaki krizde kritik mahkeme kararı

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

Anthropic ve Pentagon arasındaki krizde kritik mahkeme kararı — ABD’de yapay zeka sektörünün önde gelen şirketlerinden **Anthropic** ile **Pentagon** arasında büyüyen kriz, federal temyiz mahkemesinin verdiği yeni kararla daha da derinleşti. Washington D.C.’de bulunan federal temyiz mahkemesi, Anthropic’in ABD Savunma Bakanlığı tarafından kara listeye alınmasını geçici olarak **durdurma talebini reddetti**.

Mahkemeden “kamu yararı” vurgusu

Mahkeme kararında taraflar arasındaki çıkar dengesinin hükümet lehine ağır bastığı açık şekilde ifade edildi. Hakimler, şirketin karşı karşıya olduğu zararın büyük ölçüde finansal nitelikte olduğunu, buna karşılık Pentagon’un aktif bir askeri çatışma ortamında kritik yapay zeka teknolojilerine nasıl erişeceğinin yargı tarafından sınırlandırılmasının daha büyük sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

Kararda, Anthropic’in geçici bir durdurma kararı olmadan “telafisi güç zararlar” yaşayabileceği kabul edilse de bu zararların öncelikli olarak ekonomik olduğu belirtildi. Şirketin ifade özgürlüğü iddialarına da değinilen kararda, devam eden dava sürecinde bu hakkın fiilen engellendiğine dair yeterli kanıt sunulamadığı ifade edildi.

Temyiz mahkemesinin bu kararı, Mart ayı sonunda San Francisco’daki bir federal mahkemenin verdiği farklı bir kararla çelişiyor. Söz konusu mahkeme, Trump yönetiminin Anthropic’in Claude modeline yönelik kullanım yasağını uygulamasını geçici olarak durdurmuştu.

Bu iki ayrı kararın ardından ortaya çıkan tabloya göre Anthropic tamamen sistem dışı bırakılmış değil. Şirket, diğer federal kurumlarla çalışmayı sürdürebilecek ancak Savunma Bakanlığı ile doğrudan sözleşmelerden dışlanacak. Ayrıca savunma yüklenicileri, Pentagon ile yürüttükleri projelerde Claude modelini kullanamayacak.

Arka plan

Pentagon, Mart ayı başında Anthropic’i “tedarik zinciri riski” olarak sınıflandırmıştı. Bu tanımlama, şirketin teknolojisinin ABD ulusal güvenliğini tehdit edebileceği iddiasına dayanıyor. Anthropic ise bu karara sert şekilde itiraz etmişti. Şirket, söz konusu sınıflandırmanın anayasaya aykırı, keyfi ve hukuki prosedürlere uygun olmayan bir misilleme olduğunu savunmuştu.

Taraflar arasındaki gerilim, aslında teknik ve etik bir anlaşmazlığa dayanıyor. Pentagon, Anthropic’ten yapay zeka modellerine tüm yasal amaçlar için sınırsız erişim talep etti. Şirket ise buna karşılık, teknolojisinin tam otonom silah sistemlerinde veya geniş çaplı “iç gözetim” faaliyetlerinde kullanılmayacağına dair güvence istedi.

Bu anlaşmazlık çözülemeyince süreç mahkemeye taşındı.

Şirketin teknolojisi daha önce Pentagon’un gizli ağlarında kullanılan ilk yapay zeka çözümlerinden biri olmuş ve Palantir gibi savunma yüklenicileriyle entegrasyon kabiliyeti nedeniyle öne çıkmıştı.