Çin trenlerde devrimin eşiğinde: 800 km/s hıza 5,3 saniyede çıktı

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

Çin trenlerde devrimin eşiğinde: 800 km/s hıza 5,3 saniyede çıktı — Çin'de geliştirilen deneysel **manyetik levitasyon** (maglev) aracı, yalnızca **5,3 saniyede 0'dan 800 km/s hıza** çıkarak kısa mesafeli manyetik hızlanmada yeni bir dünya rekoru kırdı. Deney, gelecekte yüksek hızlı ulaşımın yanı sıra yeni nesil roket ve savaş uçağı fırlatma sistemlerinin önünü de açabilir.

Hem güvenle hızlandı hem de durdu

Hubei eyaletindeki Donghu Laboratuvarı'nda gerçekleştirilen testte yaklaşık 1.110 kilogram ağırlığındaki maglev aracı, yalnızca 1 kilometrelik test pistinde 222 m/s, yani yaklaşık 800 km/s hıza ulaştı. Araç bu hıza sadece 5,3 saniyede çıktı.

Platform, ultra yüksek hızlı elektromanyetik itki, manyetik levitasyon, hassas konumlandırma ve frenleme teknolojilerini test etmek amacıyla geliştirildi. Pist boyunca yerleştirilen bobinler tarafından oluşturulan değişken elektromanyetik alanlar, araç boyunca ilerleyen bir manyetik dalga meydana getiriyor. Bu alanlar aracı öne doğru çekip iterek kontrollü bir elektromanyetik itki sağlıyor.

Aracın yüksek hızlarda dengede kalabilmesi için test altyapısında son derece hassas üretim ve kontrol gerekiyor. Pist üzerindeki sapmaların 0,5 milimetre ile sınırlandırıldığı, kontrol sisteminin ise çalışma sırasında aracın konumunu milimetre seviyesinde hassasiyetle yönettiği belirtiliyor.

Donghu Laboratuvarı'nın platformu ilk kamuya açık testini Haziran 2025'te gerçekleştirdi. İlk denemede araç 7,1 saniyede yaklaşık 650 km/s hıza ulaştı ve kendi kategorisinde dünya rekoru kırdı. Araştırmacılar Temmuz ayında hızı yaklaşık 700 km/s seviyesine çıkardı. Kasım ayında gerçekleştirilen son testte ise hız 222 m/s'ye yükseltilirken, maksimum hıza ulaşmak için gereken süre de önemli ölçüde azaltıldı.

Hedef yalnızca hızlı trenler olmayabilir

Hubei'deki testlerden elde edilen veriler, gelecekte düşük basınçlı veya vakum tüpleri içerisinde çalışan ultra yüksek hızlı ulaşım sistemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Tekerlek sürtünmesinin ortadan kaldırılması ve vakum ortamında hava direncinin büyük ölçüde azaltılması, kara üzerinde uçaklara yakın hızlara ulaşılmasını mümkün kılabilir.

Bununla birlikte mevcut araç bir yolcu treni prototipi değil, laboratuvar ortamında kullanılan deneysel bir model niteliğinde. Teknolojinin ticari bir ulaşım sistemine dönüştürülmesi için enerji tüketimi, yolcu güvenliği, araçların büyütülmesi, altyapı maliyetleri ve kilometrelerce uzunluktaki hassas hizalanmış test hatlarının inşası gibi önemli sorunların çözülmesi gerekiyor.

Ancak teknolojinin sivil kullanımdan önce savunma sistemlerinde kullanılması öngörülüyor. Elektromanyetik itki sistemi, roketlerin veya askeri uçakların kalkış öncesinde yüksek hızlara çıkarılması amacıyla uyarlanabilir. Benzer elektromanyetik sistemlerin gelecekte maglev asansörlere ve sürtünmesiz endüstriyel taşıma ekipmanlarına uyarlanması da bekleniyor.