Donut Lab’in “mucize” bataryası ilk testten geçti: İşte detaylar

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

Donut Lab’in “mucize” bataryası ilk testten geçti: İşte detaylar — Finlandiyalı girişim **Donut Lab**, yılın başında duyurduğu üretime hazır **katı hal batarya** teknolojisiyle dikkatleri üzerine çekmişti. Ancak şirketin iddiaları, özellikle hızlı şarj ve seri üretim kabiliyeti konusunda soru işaretlerini de beraberinde getirmişti. Bu eleştirilerin ardından şirket, iddialarını doğrulamak için bir video serisi başlattı. Şimdi ise **ilk video ve test sonucu** paylaşıldı.

Testler, Finlandiya’nın devlete ait araştırma kuruluşu VTT Technical Research Centre of Finland tarafından gerçekleştirildi. Çalışmada bataryanın şarj hızı ve paket düzeyindeki termal davranışı incelendi. Açıklanan sonuçlar, Donut Lab’in özellikle hızlı şarj konusundaki iddiasını önemli ölçüde destekliyor.

0’dan %80’e 4,5 dakikada şarj

Bağımsız testlere göre batarya, farklı senaryolarda geleneksel lityum iyon hücrelere kıyasla çok daha kısa sürede şarj edilebildi. Bazı denemelerde hücre, 0’dan %80 doluluk oranına yaklaşık 9,5 dakikada ulaştı ve kapasitesinin yüzde 100’ünü korudu. Daha agresif şarj testlerinde ise aynı doluluk seviyesine yaklaşık 4,5 dakikada ulaşılırken kapasite koruma oranı yüzde 99 olarak ölçüldü.

Normal şartlarda bu kadar yüksek güçle şarj edilen bataryalarda kimyasal bozulma hızlanır ve kapasite kaybı kaçınılmaz hale gelir. Ancak test sonuçları, Donut Lab’in hücresinin yoğun güç yüklemesine rağmen enerji potansiyelini neredeyse tamamen muhafaza ettiğini gösteriyor. Bu performans, bir elektrikli aracın şarj süresini 30-40 dakikadan yaklaşık 5 dakikaya düşürebilecek potansiyele işaret ediyor.

Şarj hızını ifade etmek için kullanılan “C-rate” ölçümünde 1C, bataryanın bir saat içinde tamamen şarj edilmesi anlamına geliyor. Geleneksel lityum iyon hücreler aktif soğutma ile genellikle 1C ila 3C aralığında çalışabiliyor. Donut Lab’in hücresi ise pasif soğutma altında 5C ve 11C seviyelerinde test edildi.

5C ve 11C test sonuçları

Standart 1C deşarj testinin ardından hızlı şarj denemelerine geçildi. 5C seviyesinde yapılan testte hücre 9 dakikadan uzun süre boyunca güvenli şekilde şarj edildi. Bu güç seviyesinde batarya yaklaşık 9,5 dakikada %80 doluluğa, 12 dakikayı biraz aşan sürede ise %100 doluluğa ulaştı. Şarj sonrasında yapılan deşarj testinde, hücrenin şarj edilen kapasitesinin tamamını verebildiği raporlandı.

Ancak testler tamamen sorunsuz ilerlemedi. Tek soğutma plakası kullanılan bir denemede hücre sıcaklığı 90°C güvenlik sınırına ulaştı ve sistem otomatik olarak kapanarak hasarı önledi. Araştırmacılar, bataryanın soğutma plakasına yeterince sıkı temas etmediğini tespit etti. Hücre sabitlenerek termal temas iyileştirildiğinde ısının metal yüzeye daha verimli aktarılabildiği görüldü.

Tüm sorular yanıtlanmadı

Donut Lab, bataryasının kilogram başına 400 watt-saat (Wh/kg) enerji yoğunluğu sunduğunu belirtiyor. Günümüzde çoğu lityum iyon batarya 200-300 Wh/kg aralığında bulunuyor.

Şirket ayrıca hücrenin 10 dakikanın altında şarj olabildiğini ve 100.000 şarj döngüsüne kadar dayanabildiğini iddia ediyor. Mevcut lityum iyon bataryalarda tipik döngü ömrü 1.500-3.000 aralığında.

Karşılaştırma açısından, Stellantis tarafından doğrulanan Factorial Energy katı hal hücreleri 375 Wh/kg seviyesine ulaşmış durumda. FAW’ın yarı katı hal hücreleri ise 500 Wh/kg üzeri değerler açıklıyor. Ancak bu örneklerin hiçbiri aynı anda 11C şarj ve 100.000 döngü ömrü gibi iddiaları birlikte taşımıyor. Uzmanların “kimyasal olarak çelişkili” dediği nokta tam olarak bu kombinasyon.

VTT tarafından test edilen “Solid State Battery V1” hücresinin 26Ah kapasiteye ve 94Wh nominal enerjiye sahip olduğu açıklandı.

Bununla birlikte rapor, bazı kritik başlıklara açıklık getirmiyor. Öncelikle test raporunda hücrenin kimyasal bileşimi doğrulanmadı. Ayrıca katı hal bataryalarda önemli bir sorun olarak bilinen ve anot ile katot arasında katı elektrolit üzerinden mikroskobik yapılar oluşturarak kısa devreye yol açabilen “dendrit” oluşumuna ilişkin değerlendirme de raporda yer almadı.

Donut Lab, “I Donut Believe” adını verdiği test serisi kapsamında yeni bağımsız sonuçlar paylaşacağını duyurdu. Bir sonraki test videosu 6 gün sonra paylaşılacak.

Küresel ölçekte katı hal yarışında birçok dev oyuncu bulunuyor. BYD küçük ölçekli üretim için 2027’yi işaret ederken, CATL benzer bir takvim öngörüyor. Toyota seri üretim için 2030’u hedefliyor. Geely ise bu yıl ilk katı hal paketini tanıtmayı planlıyor.

Bu büyük üreticilerin hiçbiri, Donut Lab’in aynı anda ileri sürdüğü tüm teknik özelliklere sahip, üretime hazır bir hücreye sahip olduklarını açıklamış değil. Bu durum iki ihtimali gündeme getiriyor. Ya Finlandiyalı girişim sektörü sıçramalı biçimde geride bıraktı ya da tüm teknik iddialar kapsamlı testlerden geçtiğinde aynı tablo ortaya çıkmayacak.

Yine de 4,5 dakikada yüzde 80 şarj sonucu küçümsenecek bir gelişme değil. Bu performans, Donut Lab’i hızlı şarj alanında birçok katı hal geliştiricisinin önüne taşıyor. Öte yandan bu bataryaya sahip Verge motosikletlerinin 2026’nın ilk çeyreğinde yollarda olacağı açıklanmıştı. Çeyreğin bitmesine 5 hafta kaldı.