İnekleri artık yapay zeka kontrol ediyor: Çobanlar tarih oluyor

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

İnekleri artık yapay zeka kontrol ediyor: Çobanlar tarih oluyor — Tarım teknolojilerinde alışılmış dengeleri değiştiren Yeni Zelanda merkezli **Halter**, geliştirdiği **yapay zeka destekli akıllı tasma** sistemiyle küresel yatırımcıların odağına yerleşti. Şirketin yürüttüğü yeni yatırım turunda Halter’in değerlemesinin **2 milyar dolar** seviyesine ulaştığı ifade ediliyor. Bu rakam, Halter’ın bir önceki turda ulaştığı yaklaşık 1 milyar dolarlık değerlemenin iki katına çıkması anlamına geliyor. Yatırımcılar arasında Palantir’in kurucusu ve başkanı Peter Thiel da bulunuyor.

“Cowgorithm” ile sürü yönetiminde yeni dönem

Halter’ın sisteminin merkezinde şirketin ticari marka olarak tescillediği “Cowgorithm” adlı yazılım bulunuyor. Bu algoritma, sahadaki tüm operasyonu yönetiyor ve çiftçilere neredeyse tamamen otomatik sürü kontrolü sağlıyor. Sistem öyle bir ölçeğe ulaşmış durumda ki, tek bir mobil uygulama komutuyla üç farklı ülkede bulunan yüz binlerce hayvan aynı anda hareket ettirilebiliyor.

Çiftçi uygulama üzerinden basit bir komut verdiğinde GPS destekli ve güneş enerjisiyle çalışan tasmalar devreye giriyor. Hayvanlara gönderilen ses ve titreşim sinyalleri sayesinde sürü, sağım alanlarına ya da belirlenen otlaklara yönlendiriliyor. Bu süreçte ne fiziksel çitlere ne de çoban köpeklerine ihtiyaç duyuluyor.

Toplanan veriler, yüz binlerce hayvandan elde edilen davranış modelleriyle eğitilmiş makine öğrenimi algoritmaları tarafından analiz ediliyor. Bu sayede çiftçiler, olası hastalıkları erken aşamada tespit edebiliyor ve sürü yönetimini veri odaklı şekilde optimize edebiliyor.

Maliyetlerde yüz milyonlarca dolarlık düşüş

Teknolojinin sahadaki etkisi de dikkat çekici boyutlara ulaşmış durumda. Özellikle ABD’deki çiftçiler, Halter sistemini kullanarak 17.000 kilometrenin üzerinde sanal çit oluşturdu. Bu mesafe, neredeyse ABD ana karasının çevresine eşdeğer bir uzunluğa karşılık geliyor.

Fiziksel çitlerin ortadan kaldırılmasıyla birlikte sektör genelinde yaklaşık 220 milyon dolarlık altyapı maliyetinin önüne geçildiği tahmin ediliyor.

Halter, donanım satışının ötesinde sürdürülebilir bir gelir modeli de kurmuş durumda. Şirket, çiftçilerden hayvan başına aylık 5 ila 8 dolar arasında değişen abonelik ücreti talep ediyor. Bu model, sürü büyüdükçe gelirlerin doğrudan artmasını sağlarken müşteri bağlılığını da güçlendiriyor.

Uzay mühendisliğinden tarım devrimine

Şirketin arkasındaki isim olan Craig Piggott, kariyerine uzay sektöründe başladı. Daha önce Rocket Lab bünyesinde uzay araçları üzerinde çalışan Piggott, tarımın çözülmemiş daha büyük bir problem olduğunu düşünerek Halter’ı kurdu. 2016 yılında temelleri atılan girişim, kısa sürede küresel ölçekte dikkat çeken bir teknoloji şirketine dönüştü.

Halter’ın yükselişi, tarım sektörünün zorlu bir dönemden geçtiği bir zamana denk geliyor. Özellikle ABD’de sığır varlığı son 75 yılın en düşük seviyelerine gerilerken, kuraklık, artan maliyetler ve yaşlanan iş gücü üretimi baskılıyor. Bu durum, et fiyatlarına da doğrudan yansıyor. Verilere göre, ABD’de ortalama sığır eti fiyatı Şubat 2025’te kilogram başına yaklaşık 19 dolardan bir yıl içinde 22,31 dolara yükseldi.