İngiltere’de Çinli otobüs krizi: Uzaktan kapatılabilirler

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

İngiltere’de Çinli otobüs krizi: Uzaktan kapatılabilirler — **İngiltere**’de kullanılan yüzlerce **Çin** üretimi **elektrikli otobüsün** teknik olarak **uzaktan kapatılabilecek** bir sisteme sahip olabileceği yönündeki bulgular, ülkede altyapı güvenliği ve dışa bağımlılık tartışmalarını yeniden alevlendirdi. İngiliz güvenlik birimlerinin yaptığı teknik incelemeler, bu araçların internete bağlı yapıları nedeniyle uzaktan müdahaleye açık olabileceğini ortaya koydu.

Ülkede yüzlerce Yutong otobüsü var

İngiltere Ulaştırma Bakanlığı (DfT) ve Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC), Çin merkezli Yutong tarafından üretilen elektrikli otobüslerin, yazılım güncellemeleri için kullanılan dahili SIM kartlar aracılığıyla internete bağlı olduğunu tespit etti. Yetkililere göre bu bağlantı altyapısı, teorik olarak üretici ya da üçüncü taraflarca uzaktan müdahaleye imkan tanıyabilir.

NCSC, bu araçların Çin’den uzaktan kapatılmasının “teknik olarak mümkün” olduğunu doğrularken şu ana kadar bu yönde fiili bir müdahaleye dair somut bir kanıt bulunmadığını vurguladı.

Yutong marka elektrikli otobüsler konusundaki bu “uzaktan kapatma” krizi geçtiğimiz kasım ayında ilk olarak Norveç’te gündeme gelmişti. Öte yandan İngiliz hükümeti, ortada kanıta dayalı bir sabotaj bulgusu olmadığı için söz konusu otobüslerin satışını ya da kullanımını engellemeyi planlamıyor.

Soruşturmaya yakın bir kaynak, güvenlik birimlerinin şu aşamada ciddi bir risk öngörmediğini ve “kill switch” olarak adlandırılan uzaktan kapatma fonksiyonunun kullanıldığına dair bir bulguya rastlanmadığını ifade ediyor. Buna rağmen konu, Çin’in İngiltere’deki kritik altyapılar üzerindeki etkisine ilişkin siyasi tartışmaları derinleştiriyor

İngiltere genelinde yaklaşık 700 adet Yutong elektrikli otobüsün aktif olarak kullanıldığı tahmin ediliyor. Stagecoach ve First Bus gibi büyük toplu taşıma işletmecilerinin her birinin 200’den fazla Yutong araca sahip olduğu ifade ediliyor.

Güncellemeler manuel yapılıyor

Buna karşın NCSC, Danimarka ve Avustralya dahil olmak üzere diğer ülkelerde yürütülen Yutong incelemelerini yakından izlemeye devam ediyor. Norveç’in başkenti Oslo’daki toplu taşıma kurumu Ruter ise araçlara güvenlik duvarları eklenmesi gibi yeni siber güvenlik şartları getirmiş durumda.

Çin’in Zhengzhou kentinde faaliyet gösteren ve dünyanın en büyük elektrikli otobüs ihracatçısı konumundaki Yutong, iddialara ilişkin yaptığı açıklamada araçlarının uzaktan kontrol edilemeyeceğini savunuyor. Şirket, internet bağlantılı yazılım biriminin fren ve direksiyon gibi temel sürüş sistemleriyle bağlantılı olmadığını özellikle vurguluyor.