Japonya füzyon reaktörü tasarımını tamamladı: Hedef 2030'lar

Deniz Çakmak

Haber Editörü

Japonya füzyon reaktörü tasarımını tamamladı: Hedef 2030'lar — Japonya, **füzyon enerjisi** hedefinde önemli bir eşiği geride bıraktı. Starlight Engine ve Kyoto Fusioneering şirketleri, **FAST** (Fusion by Advanced Superconducting Tokamak) projesinin **kavramsal tasarımının** 26 Kasım’da tamamlandığını duyurdu. Böylece geçtiğimiz yıl başlatılan girişim, yalnızca bir yılda tasarım aşamasını bitirmiş oldu. Özel sektör öncülüğündeki bu proje, 2030’ların sonuna kadar füzyonla elektrik üretimini göstermeyi amaçlıyor ve Japonya’yı küresel rekabette öne taşımayı hedefliyor.

2028'de inşaata başlanması hedefleniyor

FAST reaktörünün inşaatın 2028 sonrasında başlaması planlanıyor. Projeye göre cihazın 2035’te ilk plazmaya ulaşması ve 2030’ların sonlarında enerji üretim denemelerine başlaması hedefleniyor.

Teknik olarak FAST, düşük en-boy oranlı kompakt bir tokamak yapısını benimsiyor ve döteryum-trityum yakıt karışımıyla yaklaşık 50 MW füzyon enerjisi üretmeyi amaçlıyor. Ölçek olarak şu anda faaliyette olan en büyük süperiletken tokamak olan JT-60SA’ya yakın bir boyutta tasarlanan sistem, yüksek sıcaklıklı süperiletken mıknatıslar, sıvı üreten battaniye teknolojileri ve entegre trityum yakıt çevrimi gibi gelişmiş teknolojileri içeriyor.

FAST, sadece plazma fiziğini incelemeye odaklanan araştırma reaktörlerinin aksine; enerji üretimi, trityum üretimi ve ısı yönetimi gibi güç santrali için gerekli tüm sistemleri tek bir çatı altında topluyor. Ancak üretilecek olan enerji, net pozitif enerji olmayacak. Yani reaktör harcanan enerjiden daha azını üretecek.

Projede Japonya’nın önde gelen şirketleri ve üniversiteleri geniş bir işbirliği yürütüyor. Sumitomo Mitsui Banking, Electric Power Development, JGC Japan, Hitachi ve Mitsubishi ibi büyük firmaların yanı sıra Tokyo, Nagoya, Osaka ve Kyushu Üniversitelerinden araştırmacılar da çalışmalara katılıyor.

Kyoto Fusioneering, FAST ve ilgili teknolojilerin geliştirilmesi için 2025 Eylül ayında 9.3 milyar yen (yaklaşık 62 milyon dolar) tutarında yeni finansman sağladı. Şirketin bugüne kadarki toplam sermaye toplama miktarı 16.2 milyar yene ulaşmış durumda.

Şu anda saha seçimi, düzenleyici süreçler ve kritik ekipman tedariki üzerinde çalışmalar devam ederken Japonya, ticari füzyon enerjisinin mümkün olduğunu dünyaya ilk gösteren ülkelerden biri olmayı hedefliyor.

Kaynakça https://interestingengineering.com/energy/japans-fast-nuclear-fusion-project https://kyotofusioneering.com/en/news/2025/11/27/3586