Meta, açık kaynaklı Llama'dan kapalı yapay zeka modeline geçiş ya

Deniz Çakmak

Haber Editörü

Meta, açık kaynaklı Llama'dan kapalı yapay zeka modeline geçiş ya — Meta, **“Avocado”** kod adlı yeni ve **kapalı kaynak** bir yapay zeka modeli geliştiriyor. 2026’nın ilk çeyreğinde piyasaya çıkması beklenen bu model, CEO Mark Zuckerberg’in uzun süredir savunduğu açık kaynak yaklaşımından dönüş anlamına geliyor. Bu değişim, şirkette artan iç karışıklık, lisanslama sorunları ve OpenAI, Google ile Anthropic gibi rakiplerin baskısının güçlenmesi sonucunda ortaya çıktı.

Meta’nın attığı bu adım, şirketin bugüne kadar savunduğu “yapay zekanın herkes için erişilebilir olması” söylemiyle ters düşüyor. 2025’in başında Llama modellerini kapsamlı bir şekilde tanıtan Zuckerberg, Ekim ayındaki kazanç görüşmesinde Llama’dan yalnızca bir kez söz etti.

Llama 4 bekleneni veremedi

Llama 4’ün bekleneni verememesi ve geliştirici ilgisinin düşük kalması, Meta’nın açık kaynak stratejisini yeniden sorgulamasına yol açtı. Şirket Haziran 2025’te 14,3 milyar dolar yatırım yaparak Scale AI’da hisse aldı ve 28 yaşındaki kurucusu Alexandr Wang’i “baş yapay zeka sorumlusu” pozisyonuna getirdi. Wang, Meta Superintelligence Labs’e (MSL) liderlik ederken, eski GitHub CEO’su Nat Friedman da ürün ve uygulamalı araştırma alanlarını yönetiyor.

Aylık 700 milyondan fazla aktif kullanıcısı olan şirketlerin Meta'dan özel izin almasını gerektiren Llama 4 lisanslama koşulları, büyük ortaklarla sorunlara yol açtı. Samsung'un yarı iletken bölümü, Meta'nın ihtiyatlı davranmasını talep etmesi üzerine Kasım ayı sonlarında Llama 4 kullanımını durdurdu ve bunun yerine şirket içinde geliştirilen Gauss modelini yükseltmeyi tercih etti.

Bu sırada rakipler de hız kesmeden yeni modellerini duyuruyor. Google Kasım ayında Gemini 3’ü, OpenAI GPT-5.1'i, Anthropic ise Claude Opus 4.5’i piyasaya sürdü. Meta, 2025 için sermaye harcaması hedefini 70-72 milyar dolara çıkardı ve 2026’da daha da yüksek harcama beklediğini açıkladı. Ekim ayında şirket, operasyonları sadeleştirmek için MSL bünyesindeki yaklaşık 600 kişiyi işten çıkardı.

Zuckerberg, Ekim ayındaki çağrıda “Sektördeki en yüksek yetenek yoğunluğuna sahip laboratuvarı kurduğumuza inanıyorum” dedi. Meta, Avocado’nun kapalı kaynak mı olacağı sorusuna net yanıt vermedi, yalnızca eğitim çalışmalarının planlandığı gibi ilerlediğini söylemekle yetindi.