Anlık Bildirim

1140 lensli dev teleskop: Şili’de inşa edilen MOTHRA kozmik ağın izlerini arayacak

Dünyanın en büyük lens teleskobu olmaya hazırlanan MOTHRA, 1.140 lensin gücünü birleştirerek galaksiler arasındaki sönük gaz yapılarını ve kozmik ağı gözlemlemeyi amaçlıyor.

MOTHRA tanıtıldı: 1140 lensli dev teleskop, kozmik ağı arayacak Tam Boyutta Gör
Modern kozmolojiye göre galaksiler evrende rastgele dağılmış değil; aksine karanlık madde ve gazdan oluşan devasa bir "kozmik ağ" içinde yer alıyorlar. Bu ağı oluşturan bağlar ve akımlar bugüne kadar sadece dolaylı yöntemlerle incelenebildi ama bu durum yakında değişebilir. Şili’de kurulan yeni teleskop, bu gizemli yapıyı doğrudan gözlemlemeyi mümkün hâle getirebilir.

MOTHRA (Modular Optical Telephoto Hyperspectral Robotic Array) adı verilen bu yeni teleskop, bu hafta resmi olarak tanıtıldı. İnşasına geçitğimiz yıl başlanan sistemin bu yıl bitmeden tamamlanması bekleniyor. Tamamlandığında MOTHRA, dünyanın en büyük “tamamen lens tabanlı” teleskobu olacak.

MOTHRA'da 1140 Adet Canon Telefoto Lens Birlikte Çalışıyor

MOTHRA’yı benzersiz kılan şey, tek bir büyük aynaya ya da merceğe sahip olmaması. Bunun yerine sistem, toplam 1.140 adet Canon telefoto lensin birlikte çalışmasıyla oluşturuluyor. Bu lensler 30 farklı montaj birimi üzerine yerleştirilecek ve her bir montajda 38 lens bulunacak. Teleskop çalıştığında bu 1.140 lensin çektiği görüntüler dijital olarak birleştirilecek ve sonuçta yaklaşık 4.7 metre çapında tek bir dev merceğin ışık toplama gücüne eşdeğer bir sistem ortaya çıkacak.

MOTHRA tanıtıldı: 1140 lensli dev teleskop, kozmik ağı arayacak Tam Boyutta Gör
Bu lenslerin her özel dar bant filtrelerle donatılıyor. Bu filtreler özellikle iyonize hidrojen gazının yaydığı son derece zayıf ışığı izole edebilecek şekilde ayarlanmış durumda. Astronomlar bu sayede galaksiler arasında bulunan çok sönük gaz yapılarını tespit etmeyi hedefliyor. Bu gaz, evrendeki galaksileri birbirine bağlayan kozmik ağın görünür izlerinden biri olarak kabul ediliyor. Araştırmacılara göre MOTHRA’nın geniş görüş alanı ve son derece hassas filtreleme sistemi, bugüne kadar gözlemlenemeyen bu sönük yapıları ortaya çıkarabilir.

Projenin temeli aslında daha küçük bir teleskopla atılmıştı. Yale Üniversitesi’nden Pieter van Dokkum ile Toronto Üniversitesi’nden Roberto Abraham daha önce New Mexico’da Dragonfly Telephoto Array adlı 48 lensli bir sistem geliştirmişti. Bu teleskop, son derece sönük galaksileri ve yıldız akıntılarını tespit ederek bu yaklaşımın işe yaradığını göstermişti. MOTHRA ise aynı fikrin çok daha büyük ölçekte uygulanmış hâli olarak olacak. 1.140 lenslik yapı sayesinde hem çok daha geniş bir gökyüzü alanı taranabilecek hem de çok daha sönük sinyaller yakalanabilecek.

Projenin finansmanı ise alışılmış akademik fonlardan değil, özel bir kaynaktan geliyor. Teleskobun ana sponsoru, XTX Markets’in kurucusu ve CEO’su Alex Gerko. Daha önce de çeşitli astronomi projelerini destekleyen Gerko, bu projede amaçlarının uzun vadeli bilimsel değer yaratmak olduğunu söylüyor.

MOTHRA aynı zamanda bilimsel araştırma projelerinde giderek daha fazla konuşulan yeni bir organizasyon modelinin ürünü. Proje, Convergent Research tarafından geliştirilen “Focused Research Organization” (FRO) modeli kapsamında yürütülüyor. Bu model, bilimsel araştırmaları daha hızlı ilerletebilmek için akademik çalışmaları start-up benzeri ekip yapılarıyla birleştiriyor.

Kaynakça https://news.yale.edu/2026/03/11/mothra-has-its-eyes-all-1140-them-focused-cosmic-web https://www.ft.com/content/74e5ce31-ca84-4ae0-96da-df517a015148 Bu haberi ve diğer DH içeriklerini, gelişmiş mobil uygulamamızı kullanarak görüntüleyin: DH App Gallery Uygulamasını İndir DH Android Uygulamasını İndir DH iOS Uygulamasını İndir
Sorgu:

Editörün Seçtiği Sıcak Fırsatlar

Sıcak Fırsatlar Forumunda Tıklananlar

Tavsiyelerimiz

Yeni Haber
şimdi
Geri Bildirim