NASA’nın evreni izleyecek yeni gözü için geri sayım başladı

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

NASA’nın evreni izleyecek yeni gözü için geri sayım başladı — NASA'nın **Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu**, 30 Ağustos'ta SpaceX Falcon Heavy roketiyle fırlatılmak üzere son hazırlık aşamasına geçti. Evrenin genişlemesinden karanlık enerjiye, galaksilerin dağılımından ötegezegenlere kadar geniş bir alanda araştırma yapacak teleskop, Hubble'ın çözünürlüğünü çok daha geniş bir görüş alanıyla birleştirecek.

Kritik aşama geçildi

NASA, Roman Uzay Teleskobu'nun fırlatma öncesindeki önemli kontrollerden birini başarıyla tamamladı. NASA, Roman ekibi ve SpaceX yetkilileri, uçuşa hazırlık incelemesini gerçekleştirdi. Bu incelemede uzay teleskobu, Falcon Heavy roketi, fırlatma tesisi ve genel görev durumu ayrıntılı şekilde değerlendirildi.

Roman Uzay Teleskobu'nun 30 Ağustos Pazar günü Türkiye saatiyle 14.26'da fırlatılması planlanıyor.

Önümüzdeki günlerde Roman, fırlatma kompleksindeki SpaceX hangarına taşınacak. Teleskop halihazırda Falcon Heavy'nin koruyucu kaplamasının içinde bulunuyor. Bu kaplama, fırlatma sırasında uzay aracını atmosferin etkilerinden ve yüksek aerodinamik kuvvetlerden koruyor.

Teknisyenler daha sonra koruyucu kaplamayla çevrelenmiş teleskopu roketle birleştirecek. Bu işlemlerin tamamlanmasının ardından Falcon Heavy ve Roman fırlatma rampasına taşınacak ve kalkış öncesindeki son hazırlıklar gerçekleştirilecek.

Fırlatmanın ardından teleskopun yaklaşık üç aylık test ve devreye alma sürecinin ardından bilimsel gözlemlere başlamasını öngörüyor.

Hubble'dan 100 kat geniş görüş

NASA'nın Roman Uzay Teleskobu — Roman'ın en önemli özelliklerinden biri, **Hubble Uzay Teleskobu** ile aynı 2,4 metrelik ana aynaya sahip olmasına rağmen **en az 100 kat daha geniş bir görüş alanı** sunması olacak.

NASA, Roman'ın beş yıllık temel görevi boyunca Hubble'ın 30 yılı aşkın sürede görüntülediğinden 50 kat daha fazla inceleme yapmasını bekliyor. Teleskop ayrıca her gün yaklaşık 1,4 terabayt bilimsel veri Dünya'ya gönderecek.

Roman, Dünya'dan yaklaşık 1,5 milyon kilometre uzaklıktaki Güneş-Dünya Lagrange 2 noktasının çevresinde görev yapacak. James Webb Uzay Teleskobu ve Avrupa Uzay Ajansı'nın Euclid misyonu da bu kütleçekim açısından kararlı bölgeyi kullanıyor.

Karanlık enerji ve karanlık madde araştırılacak

Roman'ın geniş gökyüzü taramaları, kozmolojinin en büyük sorularından bazılarına yanıt arayacak. Teleskop, galaksilerin ve galaksi kümelerinin dağılımını haritalayarak evrenin genişlemesini hızlandırdığı düşünülen karanlık enerjiyi inceleyecek.

Bunun yanında yalnızca kütleçekimsel etkileri üzerinden tespit edilebilen karanlık maddenin evrendeki dağılımı da araştırılacak. NASA, Roman'ın maksimum 10 yıllık görev ömrü boyunca 1 milyardan fazla galaksiyi gözlemlemesini planlıyor.

Galaksilerin haricinde teleskop, ötegezegenleri de doğrudan görüntülemeye çalışacak. Bu amaçla görevde gelişmiş bir koronagraf bulunuyor. Cihaz, yıldızlardan gelen parlak ışığı önceki araçlara kıyasla 1.000 kata kadar daha etkili biçimde engelleyebilecek. Böylece yıldızlarına daha yakın olan gezegenlerin görüntülenmesi mümkün hale gelecek.

NASA’ya göre sistemin hedefi, yıldızın kendisinden 10 milyon ila 100 milyon kat daha sönük kaynakları tespit edebilmek.

Bununla birlikte NASA, Roman'ı tek başına çalışan bir gözlemevi olarak konumlandırmıyor. Teleskobun James Webb, Hubble ve Şili'deki Vera C. Rubin Gözlemevi gibi uzay ve yer tabanlı gözlemevleriyle birlikte kullanılması planlanıyor.