Rusya'nın Starlink rakibi başarısız oldu! Yörüngeye ulaşamıyor

İlkcan Girgin

Donanım ve Teknoloji Editörü

Rusya'nın Starlink rakibi başarısız oldu! Yörüngeye ulaşamıyor — Rusya'nın SpaceX'in Starlink ağına yerli bir alternatif olarak geliştirdiği **Rassvet uydu internet projesi**, henüz ilk aşamalarında önemli sorunlarla karşı karşıya kaldı. Son verilere göre haziran ayında fırlatılan ikinci Rassvet uydu grubundaki **16 uydunun hiçbiri hedeflenen çalışma irtifasına** ulaşamadı.

Uydular yörüngeye ulaşamadı

Institute for the Study of War'ın (ISW), uydu takip hizmeti N2YO verilerine dayandırdığı bilgilere göre uyduların Dünya'nın yaklaşık 870 kilometre üzerinde faaliyet göstermesi planlanıyordu. Ancak çok sayıda uydu şu anda 300 ila 400 kilometre arasındaki yörüngelerde bulunuyor. Ayrıca bazı uyduların irtifasını kaybetmeye devam ettiği, iki tanesinin ise atmosfere yeniden giriş sürecine yaklaştığı paylaşıldı.

Bu durum, Rassvet projesinin uzun vadeli hedefleri açısından önemli bir sorun oluşturabilir. Alçak Dünya yörüngesinde çalışan uydular, Dünya'ya yaklaştıkça atmosferik sürtünmeden daha fazla etkileniyor. Bu da yörüngelerini korumak için daha fazla yakıt harcamalarına neden oluyor. Uyduların planlanan yüksekliğe ulaşamaması veya mevcut yörüngelerini koruyamaması ise, çalışma ömürlerinin hedeflenenden daha kısa olmasına yol açabilir.

2035'e kadar 900 uydu planlanıyor

Aslına bakacak olursak, Rusya'nın Haziranda gerçekleştirdiği fırlatma, Rassvet projesinin ikinci uydu konuşlandırmasıydı. Rusya, ilk 16 uyduluk grubu mart ayında uzaya göndermişti. Ancak ilk fırlatmada da benzer sorunlar yaşandı. Verilere göre ilk 16 uydudan yalnızca 12'si hedeflenen irtifaya ulaşabildi. Object 4 olarak tanımlanan uydulardan biri ise haziran ayında yörüngeden çıktı.

ISW'nin değerlendirmesine göre Rusya'nın yalnızca Ukrayna üzerinde 24 saat kesintisiz kapsama sağlayabilmesi için yaklaşık 200 ila 300 aktif Rassvet uydusuna ihtiyacı var. Ağın mevcut boyutunda ise kapsama çok sınırlı. Sistemin günde yalnızca iki farklı kapsama süresi sunabildiği ve bunların her birinin 90 dakikaya kadar sürdüğü belirtiliyor.

Günümüzde ise Rassvet ağı, Rus şirketi Bureau 1440 tarafından geliştiriliyor. Projenin uzun vadeli hedefi, 2035 yılına kadar 900 uydudan oluşan geniş bir uydu ağı kurmak. Şirketin daha yakın vadeli hedefi ise 2027 yılına kadar 250 operasyonel uyduya ulaşmak. Ancak ilk iki fırlatmadan gelen sonuçlar, bu hedeflere ulaşmanın planlanandan daha zor olabileceğini gösteriyor.

Rusya'nın planı, Starlink'e bağımlılığı azaltmak

Rusya'nın Rassvet projesine yönelik çalışmalarını hızlandırmasının arkasında Starlink'e yönelik erişim kısıtlamaları da etkili. Starlink'in yetkisiz kullanımı engellemek amacıyla uyguladığı beyaz liste sistemi, Moskova açısından kendi kontrolünde bulunan bir uydu iletişim ağı geliştirme ihtiyacını daha önemli hale getirdi.

Şu an için Rassvet projesinin tamamen işlevsel hale gelmesi için önünde hâlâ uzun bir süreç bulunuyor. Ağın yalnızca daha fazla uydu fırlatması yeterli olmayacak. Uyduların hedeflenen yörüngelere güvenilir şekilde yerleştirilmesi, uzun süre çalışır durumda tutulması ve ihtiyaç halinde yeni uyduların yeterli hızda devreye alınması gerekecek. Projenin 2027'de 250, 2035'te ise 900 operasyonel uyduya ulaşma hedeflerinin nasıl etkileneceği ise sonraki fırlatmalarla netleşecek.