SpaceX, Starship ile kritik test uçuşuna hazırlanıyor

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

SpaceX, Starship ile kritik test uçuşuna hazırlanıyor — SpaceX, Teksas’ın güneyindeki **Starbase** tesisinden yeni **Starship** test uçuşu için geri sayıma geçti. Türkiye saati ile gece yarısından sonra 02:30’da gerçekleşmesi planlanan kalkış, yalnızca donanımın değil, şirketin son aylarda yaşadığı başarısızlıkların ardından toparlanma kabiliyetinin de sınanacağı bir deneme olacak.

“yap-uçur-düzelt-tekrarla”

Son uçuş yaklaşık üç ay önce yapılmış ve tarihe geçen bir başarıya sahne olmuştu. Hatırlanacağı gibi ilk kez bir Super Heavy roketi yeniden kullanılmıştı. Ancak görev, üst kademe Starship’in atmosfere yeniden girişte parçalanması ve Super Heavy kademesinin Meksika Körfezi’ne iniş denemesi sırasında patlamasıyla hayal kırıklığı yaratmıştı. Bunun ardından Flight 10 için hazırlanan bir başka Starship, statik ateşleme sırasında yerde infilak ederek test standını da kullanılmaz hale getirmişti.

Şirketin “yap-uçur-düzelt-tekrarla” felsefesi, her uçuşta büyük veri kazandırsa da üst kademedeki kayıplar, Starship’in ticari yükleri ve NASA görevlerini taşımaya ne zaman hazır olacağı sorularını gündeme getiriyor.

Maddi boyut da giderek büyüyor. SpaceX, Teksas’taki Starbase ve Starship programına şimdiye dek 7,5 milyar dolardan fazla yatırım yaptığını açıklarken, Florida’daki yeni fırlatma rampaları için de 1,8 milyar dolarlık harcama planı sundu.

NASA da bu sürecin en büyük paydaşlarından. Ajans, Artemis programı kapsamında astronotları Ay’a indirmek için 4 milyar dolarlık iki ayrı Starship anlaşmasına sahip. Bunun için SpaceX’in yalnızca kalkış ve yeniden girişte değil, ısı kalkanı teknolojisi, yörüngede kriyojenik yakıt transferi ve Ay yüzeyine iniş gibi kritik alanlarda da başarı göstermesi gerekiyor. Artemis 3 görevi için hedef tarih ise 2027’nin ortası.

Bloomberg’in haberine göre, bu hedeflere ulaşmak için Falcon 9 ekibinden çok sayıda mühendis Starship programına kaydırıldı. Şirket, Starship’i sadece Ay ve Mars yolculukları için değil aynı zamanda daha büyük ve yüksek kapasiteli Starlink uydularını fırlatmak için de kritik bir araç olarak görüyor.

10. testte hedefler neler?

Yaklaşık 120 metre boyundaki Starship, 33 Raptor motoruyla bugüne kadar yapılmış en güçlü roket olma unvanını taşıyor. Önümüzdeki saatler için planlanan uçuşta Super Heavy’nin Meksika Körfezi’ne, üst kademenin ise Hint Okyanusu’na kontrollü iniş yapması planlanıyor.

Ancak bunlar ana hedefler. Uçuş boyunca farklı testler de gerçekleşecek. Alt kademe olan Super Heavy, kalkışın ardından bir dizi deneysel manevra gerçekleştirecek. Birden fazla iniş ateşlemesi denenecek ve farklı motor konfigürasyonları test edilecek. Son aşamada üç merkez motordan biri bilinçli olarak devre dışı bırakılacak, böylece yedek motorlarla iniş kabiliyeti ölçülecek. Ardından yalnızca iki merkez motorla okyanus üzerinde havada asılı kalma denemesi yapılacak. Ardından da Meksika Körfezi’ne iniş yapacak.

Üst kademe olan Starship ise içinde 8 adet Starlink modeli taşıyacak. Bunlar yeni nesil Starlink uydularının boyutlarında olacak ve yörüngeye oturmadan yeniden atmosfere girerek yok olacak. Ayrıca uzaydayken tek bir Raptor motorunun yeniden ateşlenmesi planlanıyor. Yeniden giriş sırasında da farklı deneyler yapılacak. Bazı ısı kalkanı karoları bilinçli olarak çıkarıldı ve alternatif metal karolar (aktif soğutmalı versiyon dahil) test edilecek. Ayrıca arka kanatçıklar, maksimum aerodinamik yük altında kasıtlı olarak zorlanarak sınır değerlerdeki performansları ölçülecek.

Bu yılki dördüncü Starship denemesi olan uçuş, TSİ 02.30’da başlayacak bir saatlik fırlatma penceresinde gerçekleştirilecek. Kalkış, SpaceX’in X hesabı üzerinden canlı yayınlanacak.