İnce Satırlar
Liste Modu
Döşeme Modu
Sade Döşeme Modu
Blog Modu
Avrupa Güney Gözlemevi'nin (ESO) yayımladığı yeni araştırma, önümüzdeki yıllarda uzaya gönderilmesi planlanan 1,7 milyondan fazla uydunun gökbilim üzerinde yıkıcı etkiler oluşturabileceğini ortaya koydu. Çalışmaya göre, Dünya yörüngesindeki uydu sayısının 100 binin üzerine çıkmaması gerekiyor. Aksi halde modern teleskoplarla yapılan bilimsel gözlemler ciddi zararlar görecek.
Starlink ile başlayan süreç giderek büyüyor
Çalışmanın yazarı ve 30 yılı aşkın süredir ESO'da görev yapan astronom Olivier Hainaut, bu sınırın korunmasının gece gökyüzünün karanlığını büyük ölçüde muhafaza edeceğini ifade ediyor. Bu sayede ileri seviye astronomik araştırmalar sürdürülebilecek. Ancak mevcut projelerde hedeflenen 1,7 milyondan fazla uydu ile araştırmalar ciddi sekteye uğrayacak.
Öte yandan uydular konusunda tartışmalar SpaceX'in 2019 yılında Starlink uydularını fırlatmaya başlamasıyla hız kazanmıştı. Astronomlar, uzun pozlama gerektiren gözlemlerde uyduların oluşturduğu parlak izlerin bilimsel verileri bozduğunu uzun süredir dile getiriyor.
Bugün Dünya çevresinde yaklaşık 14 bin aktif uydu bulunuyor ve bunların büyük bölümü -yaklaşık 10.800 adet- Starlink ağına ait. Ancak önümüzdeki yıllarda bu sayının katlanarak artması bekleniyor.
Halihazırda SpaceX'in bir milyon ek uydu fırlatma planı bulunurken şirket aynı zamanda yörüngede büyük ölçekli yapay zeka veri merkezi ağları kurmayı hedefliyor. Benzer şekilde Amazon, 10 bini aşan sayıda Amazon Leo internet uydusunu uzaya göndermeyi planlıyor. Buna ek olarak E-Space'in Cinnamon, Çin'in CTC-1 ve CTC-2 projeleri de yüz binlerce yeni uydunun yörüngeye eklenmesine yol açabilir.
En büyük endişe ayna uydular
Araştırmada en dikkat çekici tehditlerden biri, ABD merkezli girişim Reflect Orbital tarafından geliştirilen ayna benzeri uydular olarak gösteriliyor. Şirket, gece saatlerinde Güneş ışığını Dünya'nın belirli bölgelerine yansıtacak bir uydu ağı kurmayı hedefliyor.
Reflect Orbital, 2035 yılına kadar 50 bin uydu fırlatmayı planlıyor. Çalışmaya göre bu araçlar, şimdiye kadar yörüngeye gönderilmiş en parlak uydular olabilir.
Bu uyduların oluşturacağı ışık demetleri Dünya yüzeyinde en az 5 kilometre genişliğinde alanları aydınlatacak. Işık huzmesinin içinde bulunan kişiler için yansıyan ışık, dolunaydan dört kat daha parlak olacak. Işık demetinin dışında kalan gözlemciler ise her bir uyduyu Venüs kadar parlak görecek.
Teleskoplar ciddi veri kaybı yaşayabilir
Bilim insanları yapılan çalışmada mevcut ve planlanan tüm büyük uydu takımlarının konumlarını, hareketlerini ve parlaklıklarını modelledi. Sonuçlara göre Şili'deki ESO Very Large Telescope (VLT), yalnızca SpaceX'in planlanan uyduları nedeniyle görüş alanının yüzde 28'ine kadarını kaybedebilir. ABD Ulusal Bilim Vakfı'na ait Vera C. Rubin Gözlemevi ise her gece saatler süren gözlemlerini yapamaz hale gelecek.
Araştırmanın sonucunda Dünya yörüngesindeki toplam uydu sayısının 100 bin ile sınırlandırılması ve uyduların görünür parlaklığının 7 kadirden daha yüksek olmaması gerektiği belirtiliyor.
Sorun yalnızca astronomi değil
Çalışma, mega uydu takımlarının yalnızca teleskop gözlemlerini etkilemediğini de hatırlatıyor. Görev ömrünü tamamlayan binlerce uydunun atmosferde yanmasının çevresel etkileri henüz tam olarak bilinmiyor.
Bunun yanında uydular arasında yaşanabilecek zincirleme çarpışmaların, Kessler Sendromu olarak bilinen ve alçak Dünya yörüngesini uzun süre kullanılamaz hale getirebilecek enkaz zinciri oluşturma riskini artırdığı belirtiliyor.
NASA ise daha önce yaptığı değerlendirmelerde, yoğun uydu takımlarının Dünya'ya yaklaşan tehlikeli asteroitlerin tespitini de zorlaştırabileceği uyarısında bulunmuştu.
Kaynakça https://refractor.io/space/planned-satellites-devastating-astronomy/ https://www.eso.org/public/news/eso2607/ Bu haberi ve diğer DH içeriklerini, gelişmiş mobil uygulamamızı kullanarak görüntüleyin:
