Uygulama ile Aç

Antibiyotiğe son: Yapay zeka sayesinde bakterileri öldüren virüs üretildi

Bilim insanları yapay zekayı kullanarak bakterileri öldürebilen 16 virüs tasarlamayı başardı. Çalışma, antibiyotik tedavilerinde yeni bir döneme işaret ederken biyogüvenlik riskiyle de öne çıktı.

Stanford Üniversitesi ve kar amacı gütmeyen Arc Enstitüsü araştırmacıları yapay zeka yardımıyla 16 işlevsel virüs tasarladı. Bu virüsleri özel kılan şey ise bakterileri etkisiz hale getirebilmeleri. Uzmanlar, bu gelişmeyi sentetik biyoloji alanında önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriyor. Öte yandan hem tedavi potansiyeli hem de olası riskler açısından bilim çevrelerinde tartışmalara yol açıyor.

Tıpta AI dönemi

Araştırmayı yöneten Brian Hie ve ekibi, Evo 1 ve Evo 2 adını verdikleri ileri düzey yapay zekâ modellerini kullanarak bakterileri hedef alan virüsler olan bakteriyofajların tam genomlarını tasarladı. Böylece bu çalışma, “tam genomların yapay zeka ile tasarlandığı ilk örnek” olarak kayda geçti.

Araştırmacılar, yapay zeka sistemini yaklaşık 2 milyon bakteriyofaj genomu üzerinde eğiterek virüs DNA dizilerindeki örüntüleri tanımayı öğretti. Ekip, özellikle yalnızca 11 gen ve yaklaşık 5.000 nükleotid içeren basit bir virüs olan phiX174’ün varyantlarını üretmeye odaklandı.

Ayrıca bkz.

Yeni nesil bataryaları yapay zeka keşfetmeye başladı

Toplam 302 yapay zeka tasarımı kimyasal olarak sentezlendi ve laboratuvar ortamında test edildi. Bunların 16’sı başarılı olarak E. coli bakterilerini öldürdü ve bazıları doğal virüslerden daha yüksek performans gösterdi.

Ancak bu gelişme bilim camiasında endişe de yarattı. Sentetik DNA ile ilk organizmaları yaratanlardan J. Craig Venter, teknolojinin yanlış kullanılabileceğine dikkat çekerek, “Virüs geliştirmeye odaklanan her türlü araştırmada, özellikle de rastgele ve öngörülemez olanlarda, son derece ihtiyatlı olunmasını şiddetle savunuyorum” dedi.

Araştırmacılar, yapay zekânın eğitim verilerinde insanları enfekte eden virüsleri özellikle dahil etmediklerini belirtse de uzmanlar, bu teknolojinin daha tehlikeli patojenler için kullanılabileceği ve genom tasarım yeteneklerinin yaygınlaşmasının biyogüvenlik risklerini artırabileceği konusunda uyarıyor.

Antibiyotiklerin sonu gelebilir

Öte yandan bu çalışma, antibiyotiklere dirençli enfeksiyonlarla mücadelede önemli bir tedavi potansiyeli sunuyor. Bakteriyofaj terapisi, yani virüsler aracılığıyla zararlı bakterilerin yok edilmesi klasik antibiyotiklerin etkisinin azalmasıyla yeniden ilgi kazanıyor. Uzmanlara göre yapay zeka tarafından tasarlanan virüsler, bakteriyel enfeksiyonlarda geleneksel tedavilere yanıt vermeyen durumlar için yeni bir seçenek olabilir.

AI tarafından tasarlanan çok sayıda faj, laboratuvar ortamında doğal phiX174 virüsünden daha yüksek uygunluk gösterdi ve üretilen virüslerin bir karışımı, üç E. coli suşunda bakteriyel direnci hızla aştı.



Haberi DH'de Gör Yorumlar ve Diğer Detaylar
Whatsapp ile Paylaş
Beğenilen Yorumlar
Tümünü Gör
26 Yorumun Tamamını Gör