ABD hükümeti, Amerikan şirketleri tarafından geliştirilen gelişmiş yapay zeka hızlandırıcılarının dünya genelindeki sevkiyatlarını kapsayabilecek yeni bir ihracat kontrol çerçevesi üzerinde çalışıyor. Reuters’ın gördüğü taslak belgeye göre hazırlanan düzenleme yürürlüğe girerse, özellikle büyük ölçekli yapay zeka çip sevkiyatları için ek güvenlik şartları ve yatırım yükümlülükleri gündeme gelebilir. Bu durum özellikle Nvidia ve AMD gibi yapay zeka çipleri geliştiren şirketleri doğrudan etkileyecek.
Yeni kontroller geliyor
Henüz kesinleşmeyen kurallar, yabancı ülkelerin yüksek sayıda yapay zeka çipi satın alabilmesi için ABD’de veri merkezi yatırımı yapmasını veya hükümetler arası güvenlik garantileri sunmasını şart koşabilecek.
Gündemdeki taslak düzenleme önceki dönemde önerilen “AI diffusion” kurallarından farklı bir yapı öngörüyor. Bu eski yaklaşım, gelişmiş yapay zeka altyapısının önemli bir bölümünün ABD içinde kurulmasını teşvik etmeyi ve satın alımların büyük kısmını Amerikan bulut sağlayıcıları üzerinden yönlendirmeyi amaçlıyordu.
ABD yönetimi şimdi ise büyük ölçekli yapay zeka donanımı sevkiyatlarını diplomatik ve ekonomik müzakerelerle ilişkilendiren daha esnek bir kontrol mekanizması üzerinde duruyor. Bu sayede Washington’un, çip ihracatını aynı zamanda ABD’de teknoloji yatırımlarını artırmak için bir pazarlık aracı olarak kullanabileceği değerlendiriliyor.
Bu yaklaşım, eski ABD Başkanı Joe Biden dönemindeki politikadan da farklı bir yön izliyor. Biden yönetimi, yakın müttefik ülkelerin gelişmiş yapay zeka çiplerine erişiminde büyük ölçüde muafiyet tanınmasını savunuyordu.
Küresel çapta lisans sistemi geliyor
Taslak belgede dikkat çeken unsurlardan biri görece küçük ölçekli yapay zeka kurulumlarının bile ihracat lisansı gerektirebilecek olması. Buna göre 1.000 çipten daha küçük sistemler için dahi lisans süreci gündeme gelebilir.
Taslak düzenleme, orta büyüklükteki yapay zeka altyapı projeleri için de ek yükümlülükler getiriyor. Buna göre 100.000 çipe kadar olan kurulumlar için hükümetler arası güvenlik güvenceleri talep edilebilecek.
ABD yönetimi daha önce benzer bir yaklaşımı Orta Doğu’da uyguladı. Gelişmiş çiplerin satışına izin verilmesi için bazı ülkelerden ABD hükümetiyle resmi güvenlik taahhütleri sunmaları istendi.
Daha büyük ölçekli projelerde ise denetim seviyesi artabilir. Taslak metne göre 200.000 çipe kadar olan kurulumlar için ABD ihracat kontrol yetkililerinin yerinde inceleme yapması da gündeme gelebilir.
Dev yapay zeka kümeleri için diplomatik müzakere
Taslak düzenlemenin en dikkat çekici kısmı ise çok büyük ölçekli yapay zeka kümeleri için öngörülen özel süreç. Bir ülkede yüz binlerce çiple çalışan dev bir yapay zeka altyapısı kurulması planlandığında, onay süreci yalnızca ticari lisans seviyesinde kalmayacak.
Bu tür projelerin hayata geçebilmesi için ev sahibi ülke hükümetinin ABD ile doğrudan anlaşma yapması ve ABD’deki yapay zeka veri merkezlerine yatırım taahhüdünde bulunması gerekebilecek. Bu model, ABD’nin yakın dönemde Orta Doğu ülkeleriyle yaptığı anlaşmalarla benzer bir yapı taşıyor.
Yeni taslak düzenleme, halihazırda uygulanan bazı teknoloji yasaklarını ise değiştirmiyor. Örneğin Rusya ve İran gibi kara listede yer alan ülkelerin Amerikan yapay zeka çiplerine erişimi zaten mevcut kurallar kapsamında tamamen yasaklanmış durumda. Çin için ise daha karmaşık bir tablo söz konusu. Çin’in Nvidia tarafından geliştirilen ikinci en gelişmiş yapay zeka çiplerini satın almasına sınırlı ölçüde izin vermişti.
Haberi DH'de Gör
{{body}}
{{/longBody}} {{^longBody}}{{body}}
{{/longBody}}