İnce Satırlar
Liste Modu
Döşeme Modu
Sade Döşeme Modu
Blog Modu
ABD Ulusal Hava Durumu Servisi’ne bağlı Uzay Hava Tahmin Merkezi (SWPC), olayı beş kademeli ölçeğin dördüncü seviyesi olan S4 (şiddetli) güneş radyasyon fırtınası olarak sınıflandırdı. SWPC, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, bunun son 20 yıldaki en büyük güneş radyasyon fırtınası olduğunu ve S4 seviyesinin en son Ekim 2003’te gözlemlendiğini belirtti.
Fırtına, 18 Ocak’ta AR4341 adlı güneş lekesi bölgesinden patlayan X1.9 sınıfı güçlü bir güneş patlaması ile başladı. Bu patlama, doğrudan Dünya’ya yönelen tam halkalı bir koronal kütle atımına (CME) neden oldu. CME, beklenenden çok daha hızlı ilerleyerek Güneş’ten Dünya’ya yalnızca yaklaşık 25 saatte ulaştı. Normalde bu yolculuk iki ila dört gün sürüyor.
Uzaydaki manyetik enerji 20 katına çıktı
CME’nin etkisi 19 Ocak'ta itibarıyla doğrulandı ve manyetik koşullar G4 (şiddetli) jeomanyetik fırtına seviyesine yükseldi. SWPC tahmincisi Shawn Dahl, uzaydaki manyetik enerjinin, normal arka plan seviyesinin neredeyse 20 katına çıktığını ifade etti.
SWPC; havayolları, NASA, Federal Havacılık İdaresi (FAA), Acil Durum Yönetim Ajansı (FEMA) ve Kuzey Amerika Elektrik Güvenilirliği Kurumu’nu olası aksaklıklara karşı bilgilendirdi. Dahl, kritik teknolojik altyapıların zamanında önlem alabilmesi için ilgili kurumlarla sürekli iletişim kurduklarını söyledi.
Yüksek irtifalarda, özellikle Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotlar ve kutup bölgelerinden geçen uçuşlardaki yolcular için radyasyon riski artmış durumda. Böyle durumlarda astronotlar, istasyonun daha iyi korunan bölümlerine geçebiliyor. Bu yöntem daha önceki güneş fırtınalarında da uygulanmıştı.
Uydu operatörleri açısından, özellikle jeosenkron yörüngedeki uydular için riskler yükselirken, GPS hassasiyeti ve kutup bölgelerindeki yüksek frekanslı radyo iletişiminde geçici bozulmalar yaşanabiliyor. Ancak Colorado Üniversitesi’nden güneş fizikçisi Ryan French’e göre, genel halkı etkileyecek geniş çaplı teknolojik sorunlar beklenmiyor.
Kuzey ışıkları orta enlemlere kadar indi
Uzay hava durumu uzmanları, aktif güneş lekesi bölgesinden önümüzdeki günlerde yeni patlamalar yaşanabileceği ve Dünya’ya yönelen ek fırtınaların olasılık dahilinde olduğu konusunda uyarıyor.
Kaynakça https://www.space.com/astronomy/sun/sun-erupts-with-powerful-x-class-flare-as-huge-cme-races-toward-earth-impact-possible-within-24-hours https://edition.cnn.com/2026/01/19/science/largest-solar-radiation-storm-auroras Bu haberi ve diğer DH içeriklerini, gelişmiş mobil uygulamamızı kullanarak görüntüleyin:
