Çin, yapay zeka ile tekstilde geri dönüşüm devrimi yapıyor

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

Çin, yapay zeka ile tekstilde geri dönüşüm devrimi yapıyor — **Çin**, yapay zekayı çeşitli endüstriyel süreçlere entegre etmeye devam ediyor. Bunlardan birisi de eski giysileri insanlardan daha hızlı bir şekilde işleyen büyük bir makine. Bu makine, yapay zeka kullanarak **tekstil** atıklarını türlerine göre yüksek hızda sınıflandırıyor ve sentetik tekstil atıklarının çevresel etkisini azaltmada önemli bir rol oynuyor.

2025 yılında Time dergisi tarafından “Yılın En İyi Buluşları” arasında gösterilen Fastsort-Textile, Çinli AI geri dönüşüm şirketi DataBeyond tarafından geliştirildi. Sentetik tekstiller, fosil yakıtlardan üretiliyor ve maliyetlerinin düşük olması nedeniyle moda üretiminde yaygın şekilde kullanılıyor. Dünya genelindeki tekstil üretiminin yaklaşık yüzde 70’i sentetik malzemelerden oluşuyor.

Ancak tekstil atıkları, çevre kirliliği açısından büyük bir tehdit oluştururken Çin bu alanda en büyük katkıyı sağlıyor. Dünya Ticaret Örgütü’nün 2025 raporuna göre Çin’in tekstil ihracatı 142 milyar doları buluyor ve bu rakam Avrupa Birliği’nin iki katından fazla.

İnsanları geride bırakıyor

Daha önce 30’dan fazla işçiyle yapılan 15 tonluk sıralama işlemi artık yalnızca 4 kişiyle gerçekleştirilebiliyor.

5x2 metre ölçülerindeki tarayıcı, konveyör bantlarıyla çalışıyor. Giysiler tarayıcıdan geçerken malzeme bileşimi milisaniyeler içinde belirleniyor ve standartların altındaki ürünler genellikle yakma veya depolamaya yönlendiriliyor.

Aktarılanlara göre makine, işçilik maliyetini düşürürken verimliliği de artırıyor. İnsanların bir giysinin yüzde kaç oranında polyester içerdiğini anlamasının çok zor olduğu ancak makinenin bunu kesin doğrulukla yapabildiğine dikkat çekiliyor. Öte yanda önceden işlenen tekstillerin yüzde 50’si geri dönüştürülemez olarak sınıflandırılırken Fastsort-Textile ile bu oran yüzde 30’a düşmüş durumda.

Bilindiği üzere insanlar 24 saat boyunca çalışamaz. Ancak robotlar için böyle bir sınırlama yok. Makinenin kullanıldığı fabrikanın satış müdürü Cui Peng, nihai hedeflerinin robotların 24 saat çalıştığı tamamen otomatik bir ‘karanlık fabrika’ yaratmak olduğunu söylüyor.