Devrimsel kum bataryası 10 kat daha verimli ısı transferi yapıyor

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

Devrimsel kum bataryası 10 kat daha verimli ısı transferi yapıyor — Enerji maliyetlerini **yüzde 70**’e varan oranda düşüren, karbon emisyonlarını ise **yüzde 90** azaltabilen yeni nesil sistem, Finlandiyalı temiz teknoloji girişimi **TheStorage** tarafından **ilk kez endüstriyel ölçekte** devreye alındı. Ocak 2026’da yerel bir bira fabrikasında resmen faaliyete geçen kum bataryası, sanayi tipi ısı üretiminde fosil yakıtlara güçlü bir alternatif olarak öne çıkıyor.

Sanayide fosil yakıtlara meydan okuyor

TheStorage tarafından geliştirilen sistem, yenilenebilir elektrik enerjisini ısıya dönüştürerek kumu bir depolama ortamı olarak kullanıyor ve ihtiyaç duyulduğunda bu ısıyı sanayi tesislerine aktarabiliyor. Şirketin paylaştığı bilgilere göre bu yaklaşım hem maliyet hem de çevresel etki açısından bugüne kadar uygulanabilir bir çözüm sunmayan sanayi ısısı sorununa doğrudan yanıt veriyor.

Küresel ölçekte sanayi tipi ısı üretimi, dünya genelindeki toplam enerji tüketiminin yaklaşık beşte birini oluşturuyor. Bu ihtiyacın ise halen yüzde 80’i petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtlarla karşılanıyor.

20 ila 500 MWh arası depolama kapasitesi

Yeni kum bataryası sistemi, yüksek ölçeklenebilirlik hedefiyle tasarlandı. Çözüme göre depolama kapasitesi 20 MWh ile 500 MWh arasında değişebiliyor. Şarj gücü ise 1 MW ile 20 MW aralığında ayarlanabiliyor. Bu sayede gıda üretiminden kimya sanayisine kadar farklı sektörlerin yoğun ısı ihtiyacına uyum sağlanabiliyor.

Sistemin kalbinde, “hareket halindeki kum” prensibi bulunuyor. Ucuz ve bol yenilenebilir elektriğin kullanıldığı dönemlerde elektrikli ısıtıcı devreye giriyor. Bu aşamada soğuk kum, soğuk silodan alınarak ısıtıcıya yönlendiriliyor ve yaklaşık 800 dereceye kadar ısıtılıyor. Isınan kum daha sonra sıcak siloya aktarılıyor ve burada hareketsiz haldeyken enerjisini yüksek verimle muhafaza ediyor.

Üretim hattında buhar gerektiğinde ise sıcak kum, harici bir ısı eşanjöründen geçirilerek enerjisini sisteme geri veriyor. Bu yöntem sayesinde geleneksel sabit depolama çözümlerine kıyasla 10 kata kadar daha yüksek ısı transfer verimliliği elde ediliyor.

Sistemin en dikkat çekici yönlerinden biri, fosil yakıtlı kazanların tamamen devre dışı bırakılabilmesi. Şirketler, elektriğin en ucuz olduğu zaman dilimlerinde sistemi şarj ederek hem enerji maliyetlerini düşürüyor hem de karbon ayak izlerini ciddi biçimde azaltabiliyor.

Finlandiya’da kum bataryası teknolojisi yalnızca TheStorage ile sınırlı değil. Geçtiğimiz yıl PolarNight Energy, dünyanın en büyük kum tabanlı ısıl enerji depolama sistemini devreye aldı. 1 MW termal güç ve 100 MWh depolama kapasitesine sahip bu sistem, teknolojinin endüstriyel ölçekte uygulanabilirliğini net biçimde ortaya koydu.

Şirket, Kasım ayında bu projeden iki kat daha büyük yeni bir tesis inşa etmeyi taahhüt ettiğini duyurdu. Planlanan yeni kum bataryası, 2 MW termal çıkış gücü ve 250 MWh depolama kapasitesi sunacak. Proje tamamlandığında, dünyanın en büyük kum tabanlı ısıl enerji depolama sistemi unvanını alması bekleniyor.