İnternette anonim gezinti dönemi bitiyor mu? Biyometrik kimlik zorunluluğu yayılıyor

Tam Boyutta Gör

Bu tarz uygulamalar çocukları zararlı içeriklerden korumak için son derece faydalı olsa da diğer yandan interneti giderek daha fazla gözlenen ve kontrol edilen bir kamusal alan hâline getirmesi sebebiyle endişe yaratıyor. Son günlerde Discord cephesinde yaşananlar, pek çok kullanıcının bu değişimden rahatsız olduğunu gösteriyor. Discord'un başlıca alternatiflerinden olan TeamSpeak, bu hafta bir açıklama yaparak Discord'dan kendilerine adeta kullanıcı göçü yaşandığını, hatta bu yoğunlukla baş etmekte zorlandıklarını duyurdu. Aynı yoldan ilerleyen diğer platformların da benzer bir kaderi paylaşması kaçınılmaz görünüyor. Ancak bu yalnızca geçici bir çözüm olacak gibi duruyor. Çünkü yaş ve kimlik doğrulama uygulamaları, yavaş yavaş tercih meselesi olmaktan çıkıyor. Kısa süre önce Birleşik Krallık’ta yürürlüğe giren Online Safety Act gibi çevrimiçi güvenlik düzenlemeleri, yarın öbür gün TeamSpeak gibi alternatifleri de bu tarz kısıtlamalara zorlayabilir.

Kullanılacak Doğrulama Sisteminin Arkasında Çokça Tartışılan Palantir ve Peter Thiel Bulunuyor

Tam Boyutta Gör

Sivil Toplum Kuruluşları Endişeli: Biyometrik Doğrulama Kaçınılmaz Hâle Geliyor

Bu konu son derece sakıncalı yerlere gidebileceği için, son dönemde sivil toplum cephesinde de itirazlar yükseliyor. İngiltere merkezli Open Rights Group, en azından kullanıcılara birden fazla akredite doğrulama sağlayıcısı sunulması gerektiğine dikkat çekiyor. Ayrıca mümkün olan her yerde biyometrik olmayan alternatiflerin sunulması gerektiğini savunuyor. Open Rights Group gibi sivil toplum kuruluşlarının bir diğer talebi de veri işleme süreçlerinde tam şeffaflık sağlanması.

Biyometrik kimlik altyapılarının nasıl genişlediğini ve kaçınılmaz hâle geldiğini görmek için küresel örneklere bakmak yeterli. Hindistan’ın Aadhaar sistemi başlangıçta sosyal yardımları dağıtmak için kurulmuştu; bugün bankacılıktan SIM kart almaya kadar pek çok işlem bu sisteme bağlı. Resmî olarak “zorunlu” olmasa bile, sistem dışında kalmak fiilen kamusal hayattan dışlanmak anlamına gelebiliyor.

Günün sonunda tartışma gelip şu noktada düğümleniyor: Bir anda tüm dünyaya yayılan bu kimlik doğrulama telaşı çocukları zararlı içeriklerden korumak için mi yapılıyor; internetin anonim ve görece özgür yapısını dönüştürmek için mi? İşin evveliyatına biraz bakınca, bu yaş doğrulama meselesinin aslında yeni bir konu olmadığını görüyoruz. Bu uygulamaların bir sonraki adımı olarak görülen "Dijital ID" (dijital kimlik), yıllardır hem Batılı liderlerin hem de teknoloji patronlarının dilinden düşmüyor.

Biyometrik Takip Sistemleri, Yıllarca Distopik Gelecek Tasvilerinin Konusu Oldu

Tam Boyutta Gör

Yaş Doğrulamak İçin Biyometrik Verilere Gerçekten İhtiyaç Var Mı?

Bu işin bir diğer yanı da yaş doğrulama için bu tarz dijital ID uygulamalarına gerçekte ne kadar ihtiyaç duyulduğu sorusu. Neticede yaş doğrulamak için tek yöntem biyometrik verileri doğrulamak değil. İnternet zaten uzun süredir görünmez biyometrik analizlerle çalışıyor. Bir zamanlar CAPTCHA testleri bize trafik lambalarını seçtirirdi. Bugün ise sistemler çoğu zaman hiçbir görsel test sunmadan, fare hareketlerimizi, yazı yazma ritmimizi, duraksama sürelerimizi ve cihaz sensör verilerimizi analiz ederek “insan” olup olmadığımıza karar veriyor. Bu sistemler, yaş doğrulama için de pekâlâ yeterli olabilir. Nitekim YouTube kısa süre önce kullanıcıların yaşını doğrudan kimlik ya da biyometrik veri talep etmeden tahmin etmeye yönelik bir yapay zekâ sistemi devreye aldı. Platform; izleme geçmişi, arama davranışları ve hesap etkileşimleri gibi sinyalleri analiz ederek kullanıcının 18 yaş altı olup olmadığına dair olasılıksal bir çıkarım yapıyor ve buna göre koruma modlarını otomatik olarak uygulayabiliyor. Bu da yaş doğrulama için neden biyometrik tarama ve dijital ID konusunda ısrar edildiğini sorgulatıyor.

İzleniyor Olma İhtimali, İçselleştirilmiş Bir Oto-Kontrole Zemin Hazırlıyor

Biyometrik verilerimizi paylaşmasak da zaten dijital dünyadaki her hareketimizin izlendiğini düşünüyor olabilirsiniz. Edward Snowden ve Julian Assange gibi isimlerin gün yüzüne çıkardığı gerçeklere bakınca, bu konuda çok da haksız sayılmazsınız. Ama bu kabulle yola çıktığımızda bile "Neden?" sorusunu sormamız gerekiyor. Trump döneminde ABD'de hızla güç devşiren Oracle CEO'su Larry Ellison'ın birkaç yıl önce sarf ettiği "Yapay zekâ ile herkesi izliyor olacağız; bu yüzden hem polisler hem de vatandaşlar en uygun şekilde davranacaklar." sözleri bu konudaki yaklaşımı anlamamız için faydalı olabilir. Kitlesel gözetim madalyonun sadece bir yüzü, madalyonun diğer yüzünde ise her adımlarının izlendiğini düşünen; her internet sitesine, her sosyal medya platformuna kimlikle girdiğinin bilincinde olan kitleler bulunuyor. Çünkü Larry Ellison'ın da dikkat çektiği üzere, böyle bir senaryoda "çizginin dışına çıkmak" çok daha zor olacaktır.

Belki de bu noktada Michel Foucault’nun, kökeni Jeremy Bentham’a uzanan Panoptikon yorumunu hatırlamak gerekiyor. Foucault’ya göre modern iktidarın gücü, herkesi sürekli izlemekten değil, insanların izleniyor olabileceklerini bilmelerinden doğar. Panoptikon’da mahkûm gardiyanın kendisine bakıp bakmadığını asla bilemez; ama izleniyor olma ihtimali davranışını düzeltmesi için yeterlidir. Dijital çağda biyometrik doğrulama, sürekli kimlik teyidi ve veri analitiği tam da bu mantıkla işler: Kamera görünmese bile algoritma vardır; görevli görünmese bile sistem kaydetmektedir. Böyle bir düzende disiplin dışarıdan dayatılan bir baskı olmaktan çıkar, içselleştirilmiş bir oto-kontrole dönüşür. İnsan cezalandırılmamak için değil, sistemin “normal” kabul ettiği sınırlar içinde kalmak için kendini düzenler. Ellison’ın sözleriyle çizilen tablo da tam olarak bu zihinsel eşiğe işaret ediyor.

Bu haberi ve diğer DH içeriklerini, gelişmiş mobil uygulamamızı kullanarak görüntüleyin:

Daha Fazla Video

Sessiz Video Tercihleri

Otomatik yükle ve oynat

Video bitince sonrakine geç

donanimhabercom Instagram Takip Et

Kapışılan 9.000 euro'luk elektrikli araba

rfve 4 saat önce

Türkiyede gelmez malsesef gelse bile 1,2m den aşağı sattırmazlar. Bize ucuz araba haram çünkü [resim]

Emin Oral 15 saat önce

Hafif araç çitlenbik gibi, ne yalan söyleyeyim araç çok hoşuma gitti, şehir içinde ideal bir araç

E

erhanakansel 2 gün önce

bence pastadan ciddi bir pay alabilir

maligezgin 2 gün önce

hiç fena değil evin 2. arabası olur