Son Aramalarınız TEMİZLE
    Genel Hızlı Tercihler Sıfırla
    Header'ı Tuttur
    Header'da Teknoloji Gündemi
    Anasayfa
    Büyük Slayt ve Popüler Haberler
    Döşeme Stili Ana Akış
    Kaydırarak Daha Fazla İçerik Yükle
    İçerikleri Yeni Sekmede Aç
    Detay Sayfaları
    Kaydırarak Sonraki Habere Geçiş
    Renk Seçenekleri
    Gece Modu (Koyu Tema)
    Sadece Videolar için Gece Modu
    3 yıl
    10,1b
    01
    12
    Diğer Bilim ve Teknoloji
    Yazar
     
    Son yıllarda hakkında gittikçe daha çok çalışma yapılan CRISPR haberlerimizde sıkça yer alıyor. Çoğumuzun yabancı olduğu bu terimin ne olduğunu elbette merak etmişsinizdir. Bu yazımızda CRISPR’nin ne olup olmadığını ele alacağız. Keyifle okuyabileceğiniz bir tarzda ele aldığımız konuyu yarın da kullanım alanlarıyla ve dezavantajlarıyla sürdüreceğiz.

    Bilim dünyasında çok da eski olmayan bu tekniği aslında bakteriler binlerce yıldır kullanmakta. İnsanoğlunun çoğu yaptığı işte olduğu gibi burada da bilim adamları bakterilerin bu tekniğinden yola çıkarak yeni kullanım alanları geliştirmişler.

    Bakterilerden yola çıkıldı

    CRISPR kelime olarak bakteri DNA’sında virüs genetik materyali içeren kısmı ifade ediyor. Peki bakteri DNA’sında virüs genlerinin ne işi olabilir? Bunu insanın savunma sistemini de katarak anlatacak olursak: Bizim vücudumuzdaki kazanılmış bağışıklığın temeli olan lenfosit türleri bir hastalık etmeniyle ilk karşılaşmadan sonraki tekrarlayan enfeksiyonlarda ilk enfekte olma sürecine göre daha kısa sürede tepki verip bünyenin sağlığına kavuşmasını sağlıyor.
    Burada savunma hücrelerinin karşılaşılan yabancı ajanları hafızasına kaydetme özelliğinden faydalanılmakta yoksa her aynı etmenle karşılaştığımızda çok uzun süreler hastalanabilirdik. Öyle ki günlük yaşamda belki de hiç farkında olmadan bazı ciddi patojenlere karşı koyuyoruz.
     
    Bakteriler de yaşam süreleri içerisinde mücadele verdikleri virüslerin DNA’sından bir parçayı yine aynı amaçla kendi DNA’larına ekliyorlar ki bu sayede benzer virüslerle karşılaştıkları takdirde çok daha güçlü yanıtla karşı koyarak tehlikeli durumu rahatlıkla atlatabiliyorlar. Bunu DNA’daki nükleotitler arasındaki bağları kırabilen Cas nükleazları ile yapan bakteriler işte tam da bu noktada bilim adamlarının dikkatini çekmeyi başarmışlar.
    İlginizi Çekebilir Avatar Çin’de CRISPR kullanarak bebeklerin zekasını arttıran bilim adamı gözaltına alındı

    Geçmiş

    1993 yılında CRISPR’ın keşfinin ardından bu alanda bir çok çalışma yapılmış ancak Cas9 enziminin insan genomu düzenlenmesinde kullanılabileceği yakın bir geçmişte, 2013 yılında keşfedilebilmiş. Ondan önce bu süreç aslında araştırmacıların CRISPR/Cas sistemindeki elemanları ve işlevini tanımasıyla başlamış diyebiliriz. O açından gelin biz de CRISPR sistemine hızlıca bir göz atalım.

    Yöntemin işleyişi

    Şüphesiz DNA’nın düzenlenmesi gibi hayati bir konuda rastgele bir durum söz konusu olamaz. Bakteri hücresinde de kesilecek DNA bölümü crRNA denilen bir RNA türüne işleniyor. Ardından hedef bölgeye giden crRNA, tracrRNA’yı aktifliyor ki böylece işlem gerçekleşmeye başlıyor. Pasta yapılırken nasıl tarife göre işlemler gerçekleştiriliyorsa sistem de bu RNA’daki kodlara göre gerekli DNA bölgesini kesip yerine virüs RNA’sını yerleştiriyor.

    Ya mutasyon ya tamir

    Araştırmacıların DNA’yı düzenleme fikri de bu tarifi değiştirmekten geçiyor temelde. Yani ustaya nasıl bir tarif verirseniz o da ona göre bir sonuç ortaya koyuyor. Tabi işin DNA boyutu bu kadar basit olmamış. Hedef DNA bölgesi kesildiğinde iki seçenek ortaya çıkmış. Ya kesilen iki uç birbirine kaynaşacak ki bu istenmeyen mutasyonlara sebep olabilir. Ya da bizim istediğimiz DNA sekansını kesilen bölgesinin karşısına yerleştirmeliyiz ki genetik materyalin eksik olan bu bölgesinin tamiri bizim eklediğimiz bu dizilim esas alınarak gerçekleşsin.
    Burada DNA’nın tamir mekanizmasına çok kısa değinmemiz sanırım yerinde olacaktır. Günlük hayatta vücudumuzda her an bir çok mutasyon meydana gelmekte. Bunlardan sadece her iki DNA dizilminin de farklılaştığı veya eksildiği durumlarda etkisini hissediyoruz ki bu da metabolizmamızda bazı bozukluklara veya oğul döllere geçerse gelecek kuşaklarda ciddi rahatsızlara neden olabiliyor.
    Sadece tek tarafta olan bir pürin veya pirimidin bazı eksikliği-yanlışlığı ise sistemin kendi kontrol mekanizması tarafından karşı taraftaki bazlara göre düzeltilmekte. İşte burada bilim adamları kılavuz DNA dizilimi yerine kendi istedikleri dizilimi koymayı amaçlamışlar. Bu da aslında geçtiğimiz günlerde sizlerle paylaştığımız kalıtsal hastalıkların doğmadan önce düzeltilmesinin temelini oluşturuyor. Bozuk sekansı çıkar yerine sağlıklı dizilimi yerleştir, olay bu aslında. Tabi bu işlem sadece dile kolay.

    Verimliliği oldukça yüksek

    Bilim adamlarının belirttiklerine göre bu yeni teknikle bir önceki TALENS yöntemine göre 4 kat daha verimli sonuçlar elde edilebiliyor. Yine de DNA’nın canlıdan canlıya oldukça büyük farklılıklar içermesinden olsa gerek verimlilik oldukça değişkenlik göstermekte. Kimi deneyde %50 seviyesinde kalan değer kimi yerde %80 ve üzerine ulaşmış.

    Bir diğer açıdan yeni teknik eski çalışmalara göre daha fazla özelleştirilebilirlik vadediyor üstelik DNA’nın düzenlenmesi esnasında da yukarıda anlattığımız üzere sistemin enzimlerinin ve diğer elemanlarının kendi kendine eşleşebilmesi sayesinde işlem daha pratik bir hal alıyor.
    Peki bu yeni teknikle neler yapılabilir? Elbette konu DNA’nın düzenlenmesi olunca yapılacaklar hayallerle sınırlı ancak teknik şu anlık sadece bazı alanlarda kullanılmaya başlanmış. Diğer yandan bu yeni yöntemin de beraberinde getirdiği bazı ciddi sorunlar var ki bu tekniğin faydalı olabileceği bazı alanlarda kullanımının karşısındaki en büyük engel olarak gösteriliyor. Bu sorunlara ve mevcut kullanım alanlarına ise yarınki yazımızda değineceğiz. Bir sonraki yazıda buluşmak üzere.

    https://www.livescience.com/58790-crispr-explained.html Yorum Yaz Bu haberi, mobil uygulamamızı kullanarak indirip,
    istediğiniz zaman (çevrim dışı bile) okuyabilirsiniz:
    DH Android Uygulamasını İndir DH iOS Uygulamasını İndir
    En Beğenilen Yorumlar Tümünü Genişlet Yorum Yaz
    Şafak Çetiner (@floydrose) 3 yıl en beğenilen
    Daha eğlenceli bilgiyi Kurzgesagt sayfasından edinebilirsiniz. Türkçe altyazı da mevcut.

    Bilimle ilgilenenler için harika bir kanal.
    youtube.com/...

    İyi akşamlar.
    Daha eğlenceli bilgiyi Kurzgesagt sayfasından edinebilirsiniz. Türkçe altyazı da mevcut. Bilimle ilgilenenler için harika bir kanal. youtube.co...
    Devamını Gör
    Abdullah (@Görmebak) 3 yıl
    Apple'ın, İntel'in, AMD'nin bilmem nenin gelirleri arttı, şu şuna dava açtı, şu şöyle oldu/olabilir gibisinden saçma haberlerdense okur kitlesinin bilgilenmesi için bu gibi yazıları paylaşmanızı çok doğru buluyorum. Lütfen böyle devam edin.
    Apple'ın, İntel'in, AMD'nin bilmem nenin gelirleri arttı, şu şuna dava açtı, şu şöyle oldu/olabilir gibisinden saçma haberlerdense okur kitlesinin bilgilenmesi...
    Devamını Gör
    Yorumlar (5) Yorum Yaz Forumda Gör
    Abdullah (@Görmebak) 3 yıl
    Apple'ın, İntel'in, AMD'nin bilmem nenin gelirleri arttı, şu şuna dava açtı, şu şöyle oldu/olabilir gibisinden saçma haberlerdense okur kitlesinin bilgilenmesi için bu gibi yazıları paylaşmanızı çok doğru buluyorum. Lütfen böyle devam edin.
    @Eeltorm 3 yıl
    Uyuma ihtiyacımızın kaldırıldığı, herkesin zekasının inanılmaz artırıldığı, dinlenme ihtiyacımızın olmadığı, kısa ve uzun süreli hafızamızın geliştirildiği bir gelecekte dünya ne hale gelecek çok merak ediyorum biz belki göremeyiz ama CRİSPR bunları ve dahasını mümkün kılacak gelecekte.
    100 HRC (@bahner) 3 yıl
    Uzun zamandır Donanımhaber'e yakışan en iyi makale olmuş.
    Eline emeğine sağlık.
    @northwood 3 yıl bahner
    Estağfirullah hocam.

    Teşekkür ederim.
    EEEE 55555 (@SEO19) 3 yıl
    sentetik insan modeline doğru gidiliyor !
    özetle boşu boşuna x-men serisini insanlara sevdirmediler !!!

    sentetik insan ; melezlerin isyanı çok yakında ! kitapyurdu.com/...
    Şafak Çetiner (@floydrose) 3 yıl en beğenilen
    Daha eğlenceli bilgiyi Kurzgesagt sayfasından edinebilirsiniz. Türkçe altyazı da mevcut.

    Bilimle ilgilenenler için harika bir kanal.
    youtube.com/...

    İyi akşamlar.
    batu (@Coco.Jambo) 3 yıl floydrose
    teşekkürler
    Grkwn Nxs (@Grkwnxs) 3 yıl floydrose
    Uzun zamandır bu kanalı arıyordum, her videosu izlenmeli
    ahmet doğan (@kaazto28) 3 yıl floydrose
    ingilizcemiz yok nasıl anlayacağız, translate yapsak anlamı bozuluyor mu? ingilizceniz varsa bilgilendirirseniz memnun olurum.
    Yorum Yaz Forumda Yanıtla
    B I U " İçerik Göm DH Video Twitter YouTube Instagram Vine Künye BSC Oyun IMDb - url img @
    Nasıl eklemek istersiniz?
    Sorgu:
    Önceki ve Sonraki İçerikler
    Daha Yeniler 3 yıl Ülkemize '5G Vadisi Açık Test Sahası' kuruluyor 3 yıl e-devlet kilitlenlendi! İşlemler sekteye uğruyor 3 yıl LG V30’da ikinci ekranın yerine gelecek konsept ortaya çıktı 3 yıl Uzanlar’ın Vertu markasına ait eşyalar haraç mezat satılıyor 3 yıl Türk bilim insanları keşfettikleri gezegene isim arıyor 3 yıl Intel Core i9-7900X işlemcili iMac Pro ve Mac Pro göründü 3 yıl Huawei tarihinde ilk kez Apple’ı geride bırakmaya çok yakın 3 yıl DJI Phantom 3 SE satışa sunuldu 3 yıl Meizu M6 Note ortaya çıktı: Çift kamera ve dörtlü led flaş 3 yıl Araştırmacılar beyni gençleştirmeyi başardı 3 yıl CRISPR ile yapılan önemli yenilikler ve yöntemin dezavantajları 3 yıl Arnold Schwarzenegger'in yeni Terminator filmindeki rolü belli oldu 3 yıl Asus’tan M.2 SATA destekli yönlendirici 3 yıl Yeni yöntemle organ naklinde tedarik sıkıntısı çözülebilir 3 yıl iPhone 8 nasıl olacak? Detaylı analiz 3 yıl Spider-Man evreninde geçen Silver & Black'in çıkış tarihi açıklandı 3 yıl Microsoft'un kurucusu Bill Gates de Instagram'a katıldı 3 yıl Dünya internet hızı sıralamasında Türkiye kaçıncı sırada? 3 yıl Corsair en hızlı SSD sürücüsünü duyurdu 3 yıl Samsung’un yeni akıllı saati Gear Sport olabilir 3 yıl GÖRÜNTÜLENEN Gen düzenlemede çığır açan CRISPR nedir? Sonraki Addlink S80 NVMe SSD incelemesi "Hızlı ve Ateşli" 3 yıl Yeni iPhone SE gelecek yıla kaldı 3 yıl Avengers 4'ün çekimlerine başlandı 3 yıl Nvidia’dan 2.23 milyar dolar çeyrek geliri 3 yıl iPhone 8 Apple'ı dünyanın ilk trilyon dolarlık şirketi yapabilir 3 yıl AMD’nin Navi GPU’larında yapay zeka hızlandırıcı yer alabilir 3 yıl Mecidiyeköy - Mahmutbey metro hattı 2019'da açılacak 3 yıl Gmail'in kimlik avı koruması iOS'a geldi 3 yıl RX Vega 64’ün kutusunda fazladan GPU yer alıyor 3 yıl LG V30 için de Plus versiyonu gündemde 3 yıl Angry Birds bu kez renk eşleştiriyor 3 yıl İşte karşınızda Tesla Model Y 3 yıl SSM, insansız ve otonom kara araçları için yarışma başlatıyor 3 yıl 2si1 "Dörtlü" Teknoloji ve Oyun Programı 3 yıl Merakla beklenen Titanfall: Assault indirmeye sunuldu (Global) 3 yıl Araştırmacılar DNA kullanarak bilgisayar hackledi 3 yıl Fitbit'in yeni akıllı saatinin final tasarımı belli oldu 3 yıl Discord'a videolu arama ve ekran paylaşımı özelliği geliyor 3 yıl Hız Koridoru Zamanlayıcısı ile otoyollarda ceza yemeyin 3 yıl HTC U11'in mini versiyonu ortaya çıktı: HTC U11 Life Daha Eskiler
    Alternatif Görünümler Geri Bildirim