Japonya, dünyanın ilk nükleer füzyon bobini testini tamamladı

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

Japonya, dünyanın ilk nükleer füzyon bobini testini tamamladı — Japonya, nükleer füzyon enerjisi alanında önemli bir gelişmeye daha imza attı. Ülkenin önde gelen girişimlerinden **Helical Fusion**, yaptığı açıklamada **yüksek sıcaklık** **süperiletken** (HTS) **bobininin** büyük ölçekli performans testini başarıyla tamamladığını duyurdu. Bu test, ticari reaktör boyutlarında üretilmiş bir HTS bobininin süperiletken koşullarda kararlı akım üretimini sürdürebildiği ilk uluslararası gösterim oldu.

Helical Fusion CEO'su Takaya Taguchi basın toplantısında, “Bu, füzyon enerji üretimini dünyanın geri kalanından önce gerçekleştirme olasılığının kanıtlandığı anlamına geliyor” dedi.

Test, 15 Kelvin (-258°C) sıcaklıkta, 7 tesla manyetik alan altında 40 kiloamper (kA) kararlı süperiletken akım elde edilerek tamamlandı. Deney, Japonya Ulusal Füzyon Bilimi Enstitüsü (NIFS) tesislerinde gerçekleştirildi.

Helix programı ve Japonya’nın füzyon hedefi

Helical Fusion, araştırmalarını Helix Programı kapsamında sürdürecek. Şirket, 2020’lerin sonuna kadar HTS mıknatıslar ile entegre “blanket/divertor” sistemlerinin performans testlerini tamamlamayı hedefliyor. Bir sonraki büyük adım ise Helix HARUKA adlı entegre gösterim cihazının inşası olacak. Bu sistem, kararlı ve sürekli füzyon reaksiyonlarının pratikte mümkün olduğunu kanıtlamayı amaçlıyor.

2030’lu yıllarda şirket, Helix KANATA adını verdiği pilot füzyon tesisini devreye almayı planlıyor. Bu tesis, 24 saat kesintisiz çalışma, net pozitif elektrik üretimi ve bileşenlerin verimli bakımı gibi ticari füzyonun üç temel kriterini karşılayacak şekilde tasarlanıyor.

Tokamak sistemlerinde plazma, toroidal (halka biçimli) bir hazne içinde tutulur ve hem harici manyetik alanlar hem de plazmanın içinden geçen güçlü bir elektrik akımı sayesinde kararlı hale getirilir. Stellaratör ise, plazmayı stabilize etmek için plazma akımına ihtiyaç duymaz. Bunun yerine, çok daha karmaşık, üç boyutlu bobin geometrileri ile tamamen harici manyetik alanlar oluşturur.

Halihazırda yaklaşık 50 aktif füzyon projesi yürütülüyor ve Helical Fusion, kararlı enerji üretimi, net enerji kazancı ve sistem sürdürülebilirliği gibi üç temel ticari koşulu aynı anda hedefleyen az sayıdaki girişimden biri olarak öne çıkıyor.