Giriş
DH ile Giriş
Üye değil misiniz? Yeni Hesap Oluştur Sosyal Ağ ile Bağlan
Son Aramalarınız TEMİZLE
    Genel Hızlı Tercihler Sıfırla
    Header'ı Tuttur
    Header'da Teknoloji Gündemi
    Anasayfa
    Büyük Slayt ve Popüler Haberler
    Döşeme Stili Ana Akış
    Kaydırarak Daha Fazla İçerik Yükle
    İçerikleri Yeni Sekmede Aç
    Detay Sayfaları
    Kaydırarak Sonraki Habere Geçiş
    Renk Seçenekleri
    Gece Modu (Koyu Tema)
    Sadece Videolar için Gece Modu

    2019 Nobel Tıp Ödülü

    2019 Nobel Tıp Ödülü, insan vücudunun oksijen seviyelerini nasıl algıladığı konusu üzerinde çalışan 3 araştırmacıya verildi. Ödüle; William Kaelin, Sir Peter Ratcliffe ve Gregg Semenza layık görüldü.
    1 ay
    3b
    1
    6
    Diğer Bilim ve Teknoloji
    Haber Editörü

    Bu yılki Nobel Tıp Ödülü, insan vücudunun oksijen seviyelerini nasıl algıladığı konusu üzerinde çalışan 3 araştırmacıya verildi. Ödüle; Harvard Medical School kurumundan William Kaelin, Oxford'dan Sir Peter Ratcliffe ve John Hopkins'ten Gregg Semenza adlı bilim insanları layık görüldü.

    Oksijen

    İlk başta insanoğlunun ne kadar oksijen tükettiğini algılamak için ayrıntılı bir sisteme ihtiyaç duyması kulağa tuhaf geliyor ancak hipoksik yani oksijenden yoksun kalma durumları farklı hücreler için farklı anlamlara geliyor. Diğer bir deyişle nöronların, iskelet kası hücrelerinin veya karaciğer hücrelerinin hipoksik durumlara toleransları ve yanıtları farklılık gösteriyor.

    Ayrıca vücudumuz, oksijen seviyesine yakın dönemde ve uzun dönemde farklı tepkiler gösteriyor. Kısa dönem için örnek verecek olursak bir kişi egzersiz yaptığı sırada kullandığı kas gruplarında yanma hissediyor, uzun dönem etkilerinde ise yüksek irtifada yaşayan kişilerin vücudu oksijen seviyelerine karşı bir dizi fizyolojik adaptasyonlarda bulunuyor.

    Yukarıda bahsi geçen nedenlerin ikincisi, bilim insanlarının aklını kurcalayan temel soruyu oluşturuyor. Araştırmacılar, erythropoietin ( EPO, birçok atletizm yarışmasında doping olarak kullanılan hormon ) olarak adlandırılan ve kırmızı kan hücrelerinin yapımını artıran hormonu yıllar öncesinden tanımlamıştı. EPO adlı hormon yüksek irtifada yaşayan kişilerde yükseliyor ve kan hücrelerinin yapımını artırıyor.

    Gregg Semenza ve ekibi, EPO'nun etkilerini gözlemlemek amacıyla bir dizi çalışma yürüttü. Ekip DNA'nın belirli bir bölgesinde bulunan ve yüksek gen aktivitesinden sorumlu olan DNA dizilerine EPO genini ekledi ve farelerin eklemiş gen sonrasındaki oksijen yanıtlarını inceledi.

    Ekip daha sonra komşu DNA dizilerinin miktarlarını değiştirdi ve 50 farklı kısa baz çifti tanımladı. Tanımlanan baz çiftlerinin diğer genlerin oksijen aktivitesine vereceği tepkiyi etkilediği tespit edildi.

    Yapılan çalışma ayrıca çoğu hücre tipinde, oksijene yanıt gösteren gen aktivitesine neyin sebep olduğunu da gösterir nitelikte. Bunlarla birlikte mekanizmanın gidişatı sadece böbreklerde düzenlenen EPO ile değil, daha geniş ve evrensel bir mekanizma ile oluşuyor yani oksijen seviyeleri birçok sistemin ortak etkisi sonucunda algılanıyor.

    Biyokimya

    Araştırmacılar mekanizmayı aydınlatmak için birtakım biyokimyasal süreçten yararlandı. DNA'yı ayırmak için jel yapıdaki preparatları kullandılar. DNA için kullanılan jelin ağ yapısı sayesinde DNA molekülüne bir protein yapısı takılı ise bu yapı DNA'nın elektroforez işleminde daha da yavaşlamasına ve diğer türlerden ayrılmasına sebebiyet veriyor.

    Proteinin bağlı olduğu DNA molekülünü yavaşlatma özelliği araştırmacılar tarafından kullanıldı ve DNA üzerinde bulunan ve EPO'nun düzenlenmesinde görev alan protein türlerini, diğer proteinlerden ayrıştırmak için bu özellikten yararlanıldı.

    Kullanılan yöntem ile önce protein sekansları belirlendi ve protein sekanslarının belirlenmesi de ilgili genin belirlenmesinin önünü açtı. Sonuç olarak EPO üretiminden sorumlu genler başarılı bir biçimde belirlendi.

    Laboratuvar incelemeleri sonucunda 2 farklı proteinin oksijen seviyesi düştüğünde ilgili sekanslara bağlandığı görüldü. Proteinlerden birinin çeşitli hücrelerde aktif olan ve çoklu gen düzenleme bağlantılarıyla etkileşime giren genel bir faktör olduğu gözlemlendi. Diğer proteinin ise sadece oksijen seviyeleri düştüğünde bulunduğu tespit edildi. Semenza; yeni proteini HIF-1a olarak adlandırdı. HIF-1a adlı proteinin keşfi ise EPAS1 adlı, HIF-1a ile yakın ilişkisi olan proteinin tanımlanmasına öncülük etti. İki proteinin de oksijene duyarlı aktivite reaksiyonlarında rol aldığı bildiriliyor.

    Düzenleme     

                      

    Hem HIF-1a hem de EPAS1 adlı proteinin garip bir tarafı bulunuyor. Proteinlerin yalnızca oksijen seviyeleri düşükken mevcut olduğu ve proteinlerin genlerinin RNA'ya transkribe olduğu belirtiliyor. Ancak bu transkripsiyon işlemi sadece oksijen seviyelerinin düşük olduğu zaman değil her zaman oluyor. Bu fenomenin açıklaması için ise 3 farklı olasılık bulunuyor.

    Fenomen için mevcut olasılıklara göz atacak olursak ya RNA dizileri proteinlere çevrilmeden önce destrükte oluyor yani imha ediliyor, ya RNA dizileri proteinlere çevrilemiyor yani işlem basamağında bir bozukluk bulunuyor ya da proteinler üretiliyor ancak üretildikten sonra destrükte ediliyor.

    Yapılan laboratuvar testlerinin sonuçları ise HIF-1a ve EPAS1 proteinlerinin yalnızca oksijen seviyesinin düşük olduğu durumda kararlı olduğunu gösteriyor.

    Kaelin adlı bilim insanını bu olaydaki hikayesi işte tam olarak burada başlıyor. Kaelin'nin araştırma ekibi VHL adlı kanser oluşumunu baskılayan bir gen üzerinde çalışıyordu. Ekip yaptığı araştırmalarda birçok genin VHL içermeyen hücrelerde aktivitesini değiştirdiğini ve bu genlerin bir kısmının HIF-1a adlı protein tarafından düzenlendiğini keşfetti.

    Ratcliffe ise tam olarak bu noktada devreye girdi ve VHL adlı genin oksijen seviyesinin yüksek olduğu durumda HIF-1a adlı proteini tahrip etmek üzere hedef olarak gördüğünü kanıtladı. ( VHL bu işlemi ise ''ubiquitin'' adlı ''beni yok et'' sinyali taşıyan proteini HIF-1a adlı proteine ekleyerek yapıyor. )

    Yukarıdaki cümleleri özetleyecek olursak VHL adlı gen HIF-1a adlı proteine belirli bir aminoasit sekansı ( dizisi ) aracılığıyla bağlanıyor ancak bu işlemi sadece oksijen varlığında yapıyor. Oksijen varlığı ile bahsi geçen aminoasit sekansı HIF-1a adlı protein ile VHL arasındaki etkileşimi artıracak şekilde kimyasal olarak değişiyor yani kimyasal olarak aktif duruma geçiyor.

    Oksijenin olmadığı durumlarda ise kimyasal modifikasyon gerçekleşmiyor yani HIF-1a ile VHL arasında herhangi bir etkileşim meydana gelmiyor. Bu durum da HIF-1a adlı proteinin düzenlediği genlerinin aktivitesini belli bir süre devam ettirmesini yani uzun bir süre boyunca ''hayatta kalmasını'' sağlıyor.

    Ancak bütün hikaye burada da bitmiyor; araştırmacıların bazıları oksijen varlığında da kimyasal olarak değişime uğrayabilen ayrı bir tür HIF-1a bölgesi keşfetti.

    Oksijen varlığındaki durumda ise oksijene bağlı modifikasyonlar; HIF-1a ile DNA'yı RNA'ya transkribe eden bileşiklere bağlanan proteinler arasındaki etkileşimi önlüyor. Bu durumda da eğer bir HIF-1a molekülü bir şekilde destrüksiyondan kurtulursa, DNA'ya yapışacağı yerin yakınındaki hiçbir geni aktive edemiyor yani sistem bir nevi emniyet mekanizması gibi işliyor.

    Biyokimyasal yollar

    Oksijene verilen fizyolojik tepkiler çok çeşitli biyokimyasal yollar ile gerçekleşiyor. Ayrıca oksijen yolakları ile VHL'nin tümörleri baskılaması arasındaki ilişkili hala daha araştırılıyor. Bu nedenle HIF-1a hakkında öğrendiğimiz bilgiler hala daha tıp ve ilaç geliştirme alanına tam olarak uygulanamıyor; başka bir deyişle şu an için bilgilerimiz sınırlı görünüyor ancak gelecek araştırmalar ile bilgilerimiz gelecekte bu alanlara da uygulanabilecek gibi duruyor.

    Ayrıca Bkz. "Nobel ödüllü astrofizikçi; insanoğlunun uzaya asla koloni kuramayacağını iddia etti"

    Yeni araştırmalardan elde edilen bilgilerin gelecekte birçok kapıyı aralayacağı öngörülüyor.

     

     



    https://arstechnica.com/science/2019/10/medicine-nobel-goes-to-discovery-of-how-our-bodies-sense-oxygen-levels/ Yorum Yaz
    En Beğenilen Yorumlar Yorum Yaz
    ssbrutality 1 ay en beğenilen
    mükemmel haber editör çoşturmuş.
    1 Avatar
    DH Misafiri 1 ay
    Çok iyi düzenlenmiş haber
    draozdemir 1 ay
    Haber editörü Tuğrul Güven Erturun’u yazdığı makale nedeniyle tebrik ederim. Konu çok zor, akıcı, anlaşılır anlatımı nedeniyle teşekkürler.
    aselimay 1 ay
    Aydınlandım, teşekkürler.
    tanrivermism 1 ay
    Çok iyi düzenlenmiş haber
    ssbrutality 1 ay en beğenilen
    mükemmel haber editör çoşturmuş.
    nty35 1 ay
    Güzel bir haber olmuş elinize sağlık
    Yorum Yaz Forumda Yanıtla
    B I U " İçerik Göm DH Video Twitter YouTube Instagram Vine Künye BSC Oyun IMDb - url img @
    Nasıl eklemek istersiniz?
    Önceki ve Sonraki İçerikler
    Daha Yeniler 1 ay İşte dünyanın en çok kullanılan 10 emojisi 1 ay UNICEF, Bağışlanan Kripto Paralar ile Ne Yapıyor? 1 ay BMW yeni modellerde böbrek ızgarasını büyütmeye devam edecek 1 ay Yeni Windows 10 önizleme sürümünde kapatma ve yeniden başlatma sorunları yaşanıyor 1 ay Zen 3’ten yeni haberler var: Beklenenden daha fazla IPC artışı ve 200 MHz daha yüksek frekans 1 ay Huawei Mate 20 Pro, Android 10 güncellemesi aldı 1 ay iPhone 11 Pro Max'i anımsatan kamera kurulumuyla ZTE Blade 20 ortaya çıktı 1 ay Geforce Now sonunda Android cihazlar için kullanıma sunuldu 1 ay Nanokompozit "elektrikli yapıştırıcı" 1 ay Hitachi’den rekor kıran kurumsal depolama çözümleri 1 ay PUBG geliştiricilerinden sosyalleşme odaklı oyun 1 ay Nikon ilk DX format aynasız kamerasını duyurdu 1 ay Fanları melek, oyunda hırçın! "Asus ROG Strix RTX2080 Super incelemesi" 1 ay Samsung Galaxy A91 detaylanıyor 1 ay Lamborghini markası satılabilir 1 ay 2020 Isuzu D-Max tanıtıldı: İşte yeni tasarımı ve özellikleri 1 ay Rusya Merkez Bankası'ndan Kripto Paralara Veto 1 ay Üç boyutlu yazıcıyla dünyanın en büyük teknesi basıldı 1 ay Nobel Ödüllü Astronom; uzaylıların olduğunu iddia etti 1 ay Yerli hava savunma füze sistemi Hisar-A testleri başarıyla geçti: Seri üretime geçiliyor 1 ay GÖRÜNTÜLENEN 2019 Nobel Tıp Ödülü Sonraki Best Buy Kanada’da ön siparişe açılan Pixel 4’ün kilit özellikleri doğrulandı 1 ay Riot’tan League of Legends pro oyuncularına uyarı: ‘Hassas konulara girmeyin’ 1 ay Telegram’ın kripto para birimi Gram, Amerika’da yasaklandı 1 ay Microsoft, Windows 10 Kasım 2019 Güncellemesini Duyurdu 1 ay OPPO Reno2 Z TENAA'da listelendi 1 ay Porsche ve Boeing, uçan elektrikli araç geliştirmek için ortak çalışacaklar 1 ay Nvidia GTX 1660 Super’de kullanılacak bellek tipi belli oldu 1 ay Visa, Mastercard ve eBay, Facebook'un kripto para pirimi Libra projesinden ayrıldı 1 ay Band of Brothers ve The Pacific’in devamı niteliğinde olan Masters of the Air, Apple TV+’a geliyor 1 ay 2020 Toyota RAV4 Plug-In Hybrid'in ilk görüntüsü yayınlandı 1 ay Intel vites yükseltiyor: Core i3 işlemcilerine de HT geliyor 1 ay Microsoft'tan Android telefon geliyor | Mobilite 1 ay Xiaomi Mi CC9 Pro çok yakında piyasaya sürülebilir 1 ay Monster'da Bu Hafta - Assetto Corsa 1 ay Üç arka kamera ve Helio P22 işlemcili ZTE Blade A7s tanıtıldı 1 ay Apple Arcade'e 5 yeni oyun eklendi 1 ay Dünyanın en küçük tam kare aynasız fotoğraf makinası satışa çıkıyor 1 ay 55TL değerinde Surviving Mars oyunu ücretsiz 1 ay Haftaya A101 marketlerde Honor 9 Lite, BİM marketlerde Galaxy A30 var 1 ay Disney Princess Majestic Quest indirmeye sunuldu Daha Eskiler
    Alternatif Görünümler Geri Bildirim