NASA’dan Ay yörüngesindeki ilk uzay istasyonu için kritik başarı

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

NASA’dan Ay yörüngesindeki ilk uzay istasyonu için kritik başarı — **NASA**, Ay yörüngesinde konumlanacak **Gateway** veya **Lunar Gateway** uzay istasyonunun temel bileşenlerinden biri olan **Power and Propulsion Element** (PPE- Güç ve İtki Elemanı) için kritik bir eşiği daha geride bıraktı. Güneş enerjili elektrikli itki mimarisiyle tasarlanan sistem, geçtiğimiz yıl ilk kez başarıyla çalıştırılarak uzay aracının ana güç altyapısının işlevselliğini ortaya koydu.

60 kilovat güç üretecek

Gateway’in güç ve itki modülü, 60 kilovata kadar elektrik üretebilme kapasitesine sahip. Modül, yalnızca istasyonun sistemlerini beslemekle kalmayacak, aynı zamanda yüksek hızlı haberleşme, tutum kontrolü, yörünge koruma ve farklı yörüngeler arasında manevra yapılabilmesini mümkün kılacak. NASA’ya göre bu test, PPE’nin derin uzay koşullarında uzun süreli görevler için gerekli altyapıyı sağlayabileceğini gösteren önemli bir doğrulama niteliği taşıyor.

Şu anda PPE’nin ana elektrik sistemi, dış etkilere karşı koruma sağlayan panellerin içine güvenli şekilde yerleştirilmiş durumda. Bir sonraki aşamada ise gelişmiş elektrikli itki sistemlerinin entegrasyonu planlanıyor. Bu kapsamda L3Harris tarafından üretilen üç adet 12 kilovatlık gelişmiş elektrikli itki motoru ile Busek imzası taşıyan dört adet 6 kilovatlık BHT-6000 iticinin montajı için hazırlıklar sürüyor. Öte yandan Gateway’in açılır yapıdaki güneş panelleri tamamlanmış durumda ve kapsamlı testlerden geçiriliyorlar.

Gateway ne işe yarayacak?

Gateway, insanlığın Ay çevresinde konumlanacak ilk uzay istasyonu olacak. NASA liderliğinde yürütülen Artemis programının merkezinde yer alan bu küçük ancak çok amaçlı istasyon, Ay yüzeyi görevlerine destek verecek, Ay yörüngesinde bilimsel araştırmalara ev sahipliği yapacak ve Mars’a yönelik ilk insanlı görevlerin altyapısını oluşturacak.

Bu arada Gateway’in bir diğer kritik bileşeni olan HALO (Habitation and Logistics Outpost) modülünün geçtiğimiz yıl ABD’ye ulaşması da projenin ilerleyişinde önemli bir kilometre taşı olarak kayda geçmişti. Astronotlar için Ay yörüngesindeki ilk uzun süreli yaşam alanı olacak HALO, Artemis görevlerinin yanı sıra Mars’a yönelik insanlı uçuşlar öncesinde deneyim kazanılmasını sağlayacak.

İstasyon nasıl kurulacak?

Tam teşekküllü Gateway uzay istasyonunun yörüngede birleştirilmesi ise Eylül 2028’den önce olmamak kaydıyla başlayacak Artemis IV, V ve VI görevleri kapsamında gerçekleştirilecek. Artemis IV ile astronotlar Gateway’e ilk kez giriş yapacak.

Bu görevde Lunar I-Hab modülü istasyona entegre edilirken, aynı zamanda ikinci insanlı Ay yüzeyi görevi tamamlanacak. Bunu izleyen Artemis V göreviyle Lunar View, Artemis VI ile ise Crew and Science Airlock modülleri Gateway’e eklenerek hem istasyonun yaşam hem de bilimsel kapasitesi kademeli olarak genişletilecek.