Dünyanın ilk çift çekirdekli 200 kübitlik kuantum bilgisayarı

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

Dünyanın ilk çift çekirdekli 200 kübitlik kuantum bilgisayarı — **Çin**, **kuantum bilişim** alanındaki çalışmalarını hızlandırırken, ülkenin yeni nesil kuantum bilgisayarı **Hanyuan-2** resmen tanıtıldı. Çin medyası tarafından “dünyanın ilk çift çekirdekli kuantum bilgisayarı” olarak duyurulan sistem, özellikle enerji verimliliği ve pratik kullanım hedefiyle dikkat çekiyor.

Yeni sistem, Wuhan merkezli ve Çin Bilimler Akademisi ile bağlantılı olan CAS Cold Atom Technology tarafından geliştirildi. Şirket, Hanyuan-2 ile kuantum bilgisayarlarını laboratuvar seviyesinden çıkararak gerçek endüstriyel uygulamalara taşımayı hedefliyor.

Çift çekirdekli mimari dikkat çekiyor

Hanyuan-2’nin en dikkat çekici özelliği, iki ayrı kuantum işlem biriminin aynı anda çalışabildiği çift çekirdekli mimarisi oldu. Sistem, birbirine bağlı iki “beyin” gibi çalışan işlem birimleri sayesinde hesaplama yüklerini paylaşabiliyor. Bu yapı aynı zamanda işlem sırasında oluşabilecek hataların tespit edilmesi ve düzeltilmesine de yardımcı oluyor.

Çin medyasına göre bu yaklaşım, hem işlem hızını hem de sistem güvenilirliğini artırma potansiyeline sahip. Kuantum bilgisayarlarda hata düzeltme halen en büyük teknik sorunlardan biri olarak görülürken Hanyuan-2’nin mimarisi bu alandaki darboğazları azaltmayı amaçlıyor.

200 kübit kapasiteye sahip

Ancak milyonlarca kübitlik sistemlerin kararlı biçimde çalıştırılması halen küresel ölçekte çözülememiş teknik sorunlar arasında yer alıyor. Bu nedenle birçok teknoloji şirketi ve araştırma laboratuvarı, devasa ölçekli sistemler yerine daha küçük ancak daha kararlı kuantum bilgisayarları geliştirmeye yönelmiş durumda. Hanyuan-2 de bu yaklaşımı benimseyerek, aşırı büyük sistemler yerine daha yönetilebilir ölçekte yüksek performans ve kararlılık sunmaya odaklanıyor.

Nötr atom teknolojisi

Hanyuan-2’yi benzer kuantum sistemlerinden ayıran temel unsurlardan biri de kullanılan nötr atom teknolojisi oldu. Günümüzde birçok kuantum bilgisayarı iyonlar, fotonlar veya yapay atomlar üzerinden çalışırken Hanyuan-2 elektrik yükü taşımayan nötr atomları kullanıyor.

Bu yaklaşımın en önemli avantajı ise enerji tüketimini ciddi biçimde azaltması. Ayrıca sistemin çalışabilmesi için birçok kuantum bilgisayarında gerekli olan mutlak sıfıra yakın ultra düşük sıcaklıklara ihtiyaç duyulmuyor.

CAS Cold Atom Technology Genel Müdürü Tang Biao’nun açıklamalarına göre Hanyuan-2, kompakt kabin tipi entegre bir tasarıma sahip ve yalnızca küçük ölçekli bir lazer soğutma sistemi kullanıyor. Sistem toplamda 7 kilovattan daha az enerji tüketiyor. Bu değer, gelişmiş kuantum sistemleri için oldukça düşük kabul ediliyor.

Tang Biao, düşük enerji ihtiyacı sayesinde sistemin yalnızca özel ultra soğuk laboratuvar ortamlarında değil, daha geleneksel çalışma ortamlarında da kullanılabileceğini belirtti. Bu durumun işletme ve bakım maliyetlerini de düşürmesi bekleniyor.