Wikipedia, yapay zeka şirketlerinin ödeme yapmasını istiyor

Deniz Çakmak

Haber Editörü

Wikipedia, yapay zeka şirketlerinin ödeme yapmasını istiyor — Wikipedia, yapay zeka çağında azalan trafiğine rağmen web sitesinin desteklenmeye devam etmesini sağlamak için bir plan ortaya koydu. Geçtiğimiz gün yayınlanan bir blog yazısında, çevrimiçi ansiklopediyi yöneten Wikimedia Foundation, yapay zeka geliştiricilerine içeriklerini “sorumlu bir şekilde” kullanmaları çağrısında bulundu. Vakıf, geliştiricilerin katkıları doğru şekilde **atıf yaparak** kullanmalarını ve içeriğe **ücretli ürünü olan Wikimedia Enterprise** platformu üzerinden erişmelerini istedi.

Bu isteğe bağlı ve ücretli platform, şirketlerin Wikipedia içeriğini büyük ölçekte kullanabilmelerini sağlarken, aynı zamanda Wikipedia sunucularının aşırı yüklenmesini önlüyor. Ayrıca, platformun ücretli olması, yapay zeka şirketlerinin kuruluşun kâr amacı gütmeyen misyonuna maddi destek sağlamasına olanak tanıyor.

Sayfa görüntülenmesi %8 azaldı

Yazıda herhangi bir yasal yaptırım veya ceza tehdidinden bahsedilmese de, Wikipedia kısa süre önce yapay zeka botlarının insan gibi görünmeye çalışarak sitelerinden veri çektiğini açıkladı. Bot tespit sistemlerini güncelledikten sonra, Mayıs ve Haziran aylarında yaşanan olağan dışı trafik artışının, tespit edilmekten kaçınan yapay zeka botlarından kaynaklandığını belirledi. Buna karşın, insan kaynaklı sayfa görüntülemelerinin bir önceki yıla göre %8 oranında düştüğü bildirildi.

Wikipedia şimdi yapay zeka geliştiricileri için bazı yönergeler belirliyor. Vakıf, üretken yapay zeka sistemlerinin, içeriklerinden yararlanırken katkıda bulunan yazar ve editörlere kredi verilmesi gerektiğini vurguluyor. Wikipedia’ya yapılan ziyaretlerin azalmasının, içeriği geliştiren gönüllülerin ve çalışmaları destekleyen bireysel bağışçıların sayısında düşüşe yol açabileceği uyarısında bulunuluyor.

Vakıf, bu yılın başlarında editörlere yönelik yapay zeka stratejisini duyurmuştu. Bu stratejiye göre yapay zeka, editörlerin tekrarlayan veya sıkıcı görevlerini otomatikleştirme, çeviri süreçlerini hızlandırma ve yardımcı araçlar geliştirme gibi alanlarda kullanılacak ancak insan editörlerin yerini almayacak.

Google ve Internet Archive ilk müşteriler oldu

Google ve Internet Archive, 2022’de ticari hizmet olarak başlatılan Wikimedia Enterprise’ın ilk müşterileri oldu. Google, Wikipedia içeriğine ölçekli ve yapılandırılmış erişim için ödeme yapmayı kabul etti. Platform, kullanım hacmine göre değişken fiyatlandırma sunuyor ve JSON verileri, toplu anlık görüntüler ile hizmet düzeyi garantilerine sahip gerçek zamanlı değişiklik akışları sağlıyor.

Bu çağrı, Wikipedia’nın Elon Musk tarafından yakın zamanda başlatılan yapay zeka destekli ansiklopedi Grokipedia ile rekabete başlamasıyla aynı döneme denk geliyor. Musk, Grokipedia’yı “Wokepedia” olarak adlandırdığı Wikipedia'ya alternatif olarak konumlandırıyor. Bu dönem aynı zamanda, yayıncılar ve yapay zeka şirketleri arasında devam eden davalarla da örtüşüyor. Bu davalar arasında, The New York Times’ın, milyonlarca haber makalesini izinsiz olarak yapay zeka modellerinin eğitimi için kullandıkları iddiasıyla OpenAI ve Microsoft’a karşı açtığı telif hakkı ihlali davası da yer alıyor.