Son Aramalarınız TEMİZLE
    Genel Hızlı Tercihler Sıfırla
    Header'ı Tuttur
    Header'da Teknoloji Gündemi
    Anasayfa
    Büyük Slayt ve Popüler Haberler
    Döşeme Stili Ana Akış
    Kaydırarak Daha Fazla İçerik Yükle
    İçerikleri Yeni Sekmede Aç
    Detay Sayfaları
    Kaydırarak Sonraki Habere Geçiş
    Renk Seçenekleri
    Gece Modu (Koyu Tema)
    Sadece Videolar için Gece Modu
    indirim kodu
    Anlık Bildirim

    Örneklerle canlılarda evrimin izini sürmek: Morfoloji, genetik ve ortak ata ilişkisi

    Bu derleme yazısında, evrimin hem bedenlerdeki hem de genlerdeki bazı izlerine ve bunların ortak kökenle olan ilgisine değineceğiz. Ayrıca birçok canlı hakkında ilginç bilgiler de bulacaksınız.
    8 ay
    4,6b
    1
    77
    Diğer Bilim ve Teknoloji
    Abone ol
    Yazar
    5
    Aralarında biyoloji, antropoloji ve paleontolojinin de olduğu bilim alanları, canlıların tamamının -ister uzak ister yakın olsun- akraba olduğunu teyit eder. Yani aslında canlı türlerinin atalarını, gidilebildiği kadar geriye doğru takip etseydik, tek bir canlı türüne ulaşmış olurduk. Canlıların hepsi, onun evrim geçirmesiyle oluşagelmiştir. Bilinen en eski canlılık izleri, günümüzden yaklaşık 4 milyar yıl geriye gider.

    Yaşamın en eski izleri

     
    Koaservat (Vikipedi)
    Artık ön (ilkel) hücre olarak bilinen koaservatlara değinebiliriz. Bir okyanus tabanında su ve gaz püskürten bacaları hayal edin. Buradaki çeşitli organik moleküller, yapıları gereği sudan kaçma eğilimindeler (hidrofobik). Nitekim sudan uzaklaşarak kendi aralarında toplanıyorlar. Kabarcıkları andıran bir görünümleri var. Artık, canlılık özelliği gösteren en küçük birim olan hücrelerin atası olmaya aday koaservatlara bakıyorsunuz! Canlılar organik kimyasallar içerirler. Koaservatlar da öyle! Ancak bir genetik materyalleri (DNA veya RNA) yok. Bu yüzden kendi kopyalarını üretemiyorlar. Fakat büyüyebiliyorlar. Bir noktadan sonra genetik malzemenin de eklenmesiyle, mavi-yeşil algler (siyanobakteriler) olarak bilinen en eski canlılar ortaya çıkıyor. Onlar gibi tek hücreli canlıların yığılarak oluşturdukları fosil katmanlarına, stromatolit deniliyor. 
    Nihayet canlılık oluştu ve değişmeye-dönüşmeye başladı. Milyonlarca canlı çeşidi dünya sahnesinde boy gösterdi. Biyolojik evrim hâlen sürüyor ve canlılık var olduğu müddetçe devam edecek! Artık atasal ilişkilere ve bunun canlılardaki kanıtlarına değinebiliriz. Mesela iguanaları, insanları ve şempanzeleri ele alalım. Hepsinin 5 tane parmağı var. Atlarda ise tek bir toynak... Ancak bu durum sizi yanıltmasın. Bizim de iguanalar gibi 5 parmağımızın olması, onlara, atlardan daha yakın akraba olduğumuzu göstermez! Atlarda bulunan kıllı olmak, süt vermek gibi bir dizi özellik, onların da bir zamanlar 5 parmağı olduğunun, fakat sonradan bunların tek toynakta birleştiğinin göstergesi. At haricindeki hiçbir memelinin parmakları, 1 toynakta birleşmemiştir. Toynaklar, atlar açısından kökendeş bir karakterdir ve bu, onları ortak atalardan evrilmiş bir popülasyona yerleştirir. 

    Ornitorenk: Memeli mi, sürüngen mi? 

     
    Görsel: iStock

    Kanguru ve fare gibi hayvanlar, yavrularını doğururlar. Ornitorenkler ise kuşlar gibi yumurtlar. Bunların, uzak akraba oldukları açıkça bilinen diğer canlılarla karşılaştırılması sonucunda, yumurtlamanın eski bir kazanım olduğu ve canlı olarak doğurmanın daha sonraki dönemlerde edinilmiş bir özellik olduğu ortaya çıkmıştır. Bu nedenle kangurular ve fareler birbirleriyle, kuşlara ve balıklara olduğundan daha yakın akrabadır. Ornitorenkte, ördektekine benzeyen bir gaga ve perdeli ayaklar vardır. Memeliler gibi kürklüdür, sürüngenler gibi yumurtlar fakat yine bir memeli gibi yavrularını emzirir. Bu sebeplerden ötürü evrimsel açıdan, sınıflar arası bir geçiş canlısı olarak tanımlanır.
    İnsanda ve farede, tümüyle aynı olan pek çok gen bölümü bulunuyor. Hatta 2 bin civarındaki insan geninin, farelerde tam olarak özdeşleri mevcut. DNA molekülünün deşifresine yönelik çalışmalarda görüldü ki, sığırlar bize farelerden daha çok benziyor. Evrim sürecinde, ortak ataları yaklaşık 1 milyar yıl önce ayrılan nematod kurtçuğu ile maya bakterisinin DNA'larının yaklaşık yarısının ortak olduğu anlaşıldı. Birbirlerine oldukça uzak canlıların, gen düzeyinde gösterdikleri bu benzerlik ilgi çekicidir. Mesela insanlarda, kalıtımsal bir sinir sistemi hastalığına sebep olan bir genin, sinir sistemi olmayan maya bakterisinde tam bir dengi bulunuyor.
    İlginizi Çekebilir Avatar Dinozorlarların ortak akrabası Kongonaphon fosilleri incelendi

    Timsahlar ile kuşlar arasındaki ilişki

    Taksonomi, işleri bazen daha karmaşık bir duruma sokabiliyor. Örneğin kertenkele ve timsahı da içine alan sürüngenler grubuna bir bakalım. Timsahların, çok sayıda özelliğinin incelenmesi sonucunda kuşlara, sürüngen akrabalarından daha yakın olduğu anlaşıldı. Timsahlar, dinozorların akrabasıdır. Kuşlar ise havada süzülme becerisi kazanan dinozorların torunlarıdır.

    Embriyoloji ve körelmiş yapılar

     
    Soldan sağa: Balık, semender, kaplumbağa, tavuk, domuz, sığır, tavşan, insan (Vikipedi)
    Şimdi de biraz embriyolardan örnekler verelim. Bir fil embriyosunun böbrekleri, su hayatına uyum sağlamış dugongların böbreklerine fazlaca benzemektedir. Belki de uzun yıllar önce hem suda hem de karada yaşamaya uyum göstermiş bir hayvan türü ikiye ayrıldı. Biri geri dönüşsüz bir şekilde su hayatına uyum sağlarken, diğeri karaya geri döndü. Filler, suda yıkanmayı oldukça seven ve hortumlarıyla gövdesine su püskürten canlılardır. Dugonglar ise suda yaşayan otçul memelilerdir.
     
    Otçul ve sucul memeli: Dugong (Mike Parry / National Geographic)
    Farelerin ve meyve sineklerinin gözleri birbirlerinden oldukça farklıdır. Biri tek mercekli bir kamera gibiyken, diğeri çok sayıda küçük aracın bir arada çalıştığı bir düzeneğe benzer. Meyve sinekleri de fareler de gözlerinin tümüyle veyahut büyük oranda küçülmesine yol açan mutasyonlara sahiptir. Sahip oldukları organlar farklı olsa da meyve sineklerinde gözlerin gelişmemesine ya da çok küçük kalmasına yol açan genler ile farelerde gözlerin küçük olmasına neden olan genler, yapısal olarak neredeyse aynıdır. Farelerde gözleri oluşturan genlerin normal tipi, bir sinek embriyosuna aktarıldığında, genetik yapının ilgili hangi yerine eklenmişse (bacak, kanatlar vb.), tipik sinek gözü yapısında gözlerin oluşmasını sağlar.
    Çok nadir de olsa insan yavruları, kısa bir kuyrukla dünyaya gelebilir. Bu durum eskiden beri, insanlarla kuyruklu maymunlar arasında bir bağlantı göstergesi olarak ele alınmıştır. Sonuçta hâlâ kuyruklu maymunlar var ve insanların ataları, belli bir zaman öncesinde bir kuyruğa sahipti. Kuyruklarımızı kaybedeli uzun zaman oldu. Ancak asli işlevi kuyruğu desteklemek olan kuyruk sokumu kemiği (coccyx) bizde hâlen mevcut. Artık kuyruğu hareket ettirmiyor fakat gövdeye destek sağlama ve kadınlarda doğumu kolaylaştırmak gibi çok da hayati olmayan işlevleri var. Ne yazık ki zayıf ve kolay hasar alabilen bir yapıda. Nitekim kuyruk sokumu sakatlanmaları sancılı geçebiliyor.
    Gelelim erkeklerdeki meme uçlarına... Bazı sıra dışı durumlar haricinde süt bile vermiyorlar! Yani dişilerdeki gibi işlevsel değiller. Buna rağmen var olmaya devam ediyorlar. Aslında hem insanlarda hem de diğer canlılarda, pek çok körelmiş veya asli işlevinden farklılaşmış birim/organ tespit edilmiştir. Mesela insanlardaki üçüncü göz kapağı kalıntısı (plica semilunaris), plantaris kası, apandis ve 20 yaş dişleri (3. büyük azı) gibi. Ayrıca heyecan, gurur veya korku gibi yoğun duygular yaşadığımızda kıllarımızın ürpermesi (kısmen dikleşmesi) ve uykuya dalmak üzereyken aniden gelebilen düşme hissi de bize atalarımızdan yadigar!
    Kaynak: Neredeyse Bir Balina, Steve Jones, Ginko Kitap 


    Yorum Yaz Bu haberi, mobil uygulamamızı kullanarak indirip,
    istediğiniz zaman (çevrim dışı bile) okuyabilirsiniz:
    DH Android Uygulamasını İndir DH iOS Uygulamasını İndir
    Daha Fazla Video
    En Beğenilen Yorumlar Tümünü Genişlet Yorum Yaz
    Guest-F7CE7F94C 8 ay en beğenilen
    Bu sitede böyle haberler istiyorum.
    cngiz (Cengiz Çiftci) 8 ay
    Bu sitede böyle haberler istemiyorum.
    Guest-CA021941B 8 ay
    her ne kadar donanım ile ilgili olmasa da, muhafazakar okuyucuların bilimle tanışabilmesi açısından güzel bir haber.
    Yorumlar (38) Yorum Yaz Forumda Gör
    3
    engingursen 5 ay
    böyle haberleri okumayı seviyorum
    Cosmic Love (Mister Welch) 5 ay
    Şu yorumları okudum ve üzüldüm. Arkadaşım hasta mısınız?

    İlgini çekmiyorsa girme ve okuma. Cidden soruyorum bak ruh hastası mısınız?

    Atıyorum balıkçılık, tarım, web tasarımı da benim ilgimi çekmiyor, bu forumlara gidip “bunları görmek istemiyorum!” yazıyor muyum?



    Bilimsel değer taşımayan demişsiniz ya, artık gerçekten kendinizi komik duruma düşürüp rezil etmeyin rica ediyorum.

    Evrim biyoloji biliminin bir parçasıdır ve dünya üzerindeki binlerce biyoloji ve tıp dergisinde her ay yüzlerce makale yayınlanmaktadır evrimle ilgili.

    Tabi sizin bunlarla en ufak bir alakanız olmadığı için bilmemeniz normal ama bol keseden atıp tutmaya gelince çok iyisiniz o konuda.



    Konuda dinle ve inançla ilgili en ufak bak ennn ufacık bir kelime geçmemesine rağmen gelip “ateist yazıları paylaşmayın” demek neyin kafası?

    Bilimsel olmayan şeyler paylaşmayın diyip olaya dini karıştırmak nasıl bir çelişki?

    Yani söylemeyeyim diyorum da kendim inançlı biri olmama rağmen söylemeden edemiyorum yaratılış teorisi çok mu bilimsel Allah aşkına, her yerinden bilimsellik mi fışkırıyor?
    clopin 6 ay
    evrim olsa ne olur olmasa ne olur ne yani aynı tugladan çimentodan ve demirden yüzlerce binlerce birbirinden farklı bina ev yapsak bunları inşa eden birisi yokmuş mu demek ozaman ne diyecez ya hepsinin temelinde aynı demir benzer kalıplar var kendi oluştumu diyecez
    Jgdpanzer 6 ay clopin
    Demek istediğini anladım ama üslubun yanlış. Evet, evrim fikri sosyal kafaya yorulduğunda bir Yaratıcı fikrine destek olarak da kullanılabilir, yaratılışı yalanlamak için de. Ama evrim olsa ne olmasa ne demek, biraz dünya düz olsa ne kare olsa ne demek gibi bir şey oluyor. Ben bazı kişiler gibi bilimin en büyük keşfi, en kapsamlı teori, en şöyle böyle diye övmeyi gereksiz buluyorum ama doğruya doğru demek gereksiz demekten daha iyidir. He yarın yanlışlanır, daha iyi fikir çıkar orasını bilemem ama öyle olursa da bazıları gibi yas tutup niye böyle oldu diye isyan da edecek değilim. Ama bilimin şimdilik sunduklarını bilinen kadarıyla en doğru diye kabul etmek en mantıklısı. Yine de bulmuşlar işte diyerek oturmak da olmaz, ne kadar ilerlenirse de daha fazlasını aramak da bilimin ve insanın doğasından kaynaklanır.
    DH Misafiri 7 ay
    körelmiş dokular dedikleri şeylerin hali hazırda canlılarda fonksiyonel olduğu yani öyle olmasa canlıda proplem teşkil ettiği saptanıp bu tez çoktan çürütüldüğü halde sanki bu yeni bir teori doğmuşcasına ısıtılıp önümüze sürülmektedir. bu bir nevi benim yalan haber yapıp bunun bilim sitelerinde sunulması gibi bir durumdur. koskoca laboratuvarlar var bir tane üretilmiş canlı alt parçaları yok. olan üzerinde oynama yapmak farklı onu sıfırdan yapmak çok farklı şeyler. burada kişi inançsızlığını savunmak için özellikle böyle bilimi de kullanarak yada kendine alet ederek yönlendirmeler yapıyor. sizin koskoca laboratuvarınız var en ilkel en basit canlıyı tasarlamaları yada en azından üretebilmeleri gerekir değil mi. böyle bir şey yok arkadaşlar fosilciler ve dna bazlı bilim adamaları kavga içerisinde. kemik yani fosilciler onca araştırmadan sonra ve dna ani sıçramalar var deniyor. DNA cılar ise böyle bir sıçrama asla olamaz kanıtlar fosillerde olmalı diyor. kısaca evrim teorisi hala bir teori ..ilk zaman kabul edilmesinin sebebi ise hücreye ait bilginin bu kadar detaylı bilinmemesiydi. fosil geçişlerinin kesin bulunacağıydı milyonlarca hatta milyarlarca olması gereken fosiller tam tersini söyledi. teori ortaya atıldığında fosil araştırma-araştırmalar orada da yeniydi. popilasyon patlamalarına (yeni türlerin birden ve birden çok çeşidinin aniden ortaya çıkışı) denk geldikçe moralleri sıfırlandı. hala neden var adam inanmıyor eldeki tek argümanda bu ve bundan vazgeçmiyor.
    ugarb (U B) 8 ay (düzenlendi)
    Aynen, 3. Sıradaki videodaki anafikre katılıyorum

    Ancak şu evrimağacındaki arkadaşın açıklamaları komedi, bol demogoji, dibine kadar inkardır! Söylediklerini iyi dinlemediğini düşünüyorum.

    Herif artık çaresizlikten, soruya cevap vermek yerine, demogojiye başvurup, aklı sıra canlılıktaki kompleks yapıyı küçümsüyor. İlk canlılığın nasıl oluştuğunu biliyor havasında. Laf arasında zaten bu çaresizliği de itiraf ediyor. Arkasından yine saçmalıyor. Evrim ve teorisinin tartışılmasına asla karşı değilim. Ancak böyle gülünç açıklamalara da karnımız tok!

    Son ürün mürün diyor ya...

    "Henüz bilmiyoruz" demek bu kadar zor değil. Bundaki özgüven falan değil, söyleyecek söz bulamıyorum artık...
    Esaretin Nedeni (yusuf solmaz) 8 ay
    Evrim yoktur diyen birinin şu yeni keşfedilen kabilelerden pek farkı kalmiyo..
    ugarb (U B) 8 ay (düzenlendi)
    Az sabredin, evrim, ilk canlılın nasıl oluştuğunu, onu oluşturan parçaların nasıl oluştuğunu, oluşturan parçaları oluşturan parçaların nasıl oluştuğunu, oluşturan parçaları oluşturan parçaları oluşturan parçaların nasıl oluştuğunu yakında gösterecek bize. Az sabır...

    Biraz karışık mı oldu dediniz? E naapiyim evrimi anlamaz herkes



    Bakın arkadaş aşağıda nasıl anlatmış, ÇOK DİKKATLİ DİNLEYİN ama



    HIGHER 8 ay ugarb


    https://www.youtube.com/watch?v=MtfDzh2oLmg



    https://www.youtube.com/watch?v=jrwZ9tLOnNQ
    Jgdpanzer 6 ay ugarb
    Kardeş senin işin gücün yok mu! Eğer yoksa daha iyi çünkü bir iki kitap karıştır da vaktin boşa geçmesin. Allah boş duranı sevmez Ugarb kardeş.
    Sjjajanabaha 8 ay
    İslam hoşgörüsü diye buna diyoruz biz. Siz okuyucular, Sizlere biz müslümanlar izin verdiği sürece evrim saçmalığı hakkında konuşabiliyorsunuz.
    ozgen_ 8 ay
    Evrimle ateistliğe çanak tutmaya çalışmak biraz aptalca, diyelim ki canlılar birbirinden türedi, ilk canlıyı kim yarattı, dünyayı kim yarattı ve evreni kim yaratttı...Bir başlangıç olmak zorunda olduğuna göre evrim inancını kendi sığlığında tartışın. Dini tartışma haline getirmek bir Müslümanı sadece gülümsetir.
    neftili 8 ay
    Cok guze bir alinti olmus.
    Yorum Yaz Forumda Yanıtla
    Nasıl eklemek istersiniz?
    ANLIK GÖRÜNTÜLEMELER
    1 Kişi Okuyor (0 Üye, 1 Misafir) 1 Masaüstü

    GENEL İSTATİSTİKLER
    4646 kez okundu.
    33 kişi, toplam 38 yorum yazdı.

    HABERİN ETİKETLERİ
    genetik, evrim ve
    Sorgu:
    Önceki ve Sonraki İçerikler
    Daha Yeniler 8 ay Samsung, Galaxy M31 modelini resmen duyurdu: 64MP kamera, 6.000 mAh pil 8 ay Microsoft, iOS için yeniden tasarladığı Word, Excel ve PowerPoint uygulamalarını yayınladı 8 ay Amazon, 10 milyar dolarlık JEDI ihalesi kapsamında Başkan Trump'ın ifade vermesini istiyor 8 ay 583 inçlik The Wall TV geliyor 8 ay Xiaomi AX3600 yönlendirici endüstriyel sınıfında ilk son kullanıcı ürünü olacak 8 ay Artan sıcaklıklar, yaban arılarının toplu olarak yok olmasına neden olabilir 8 ay Koronavirüste toplam bilanço ağırlaşıyor: Ölü sayısı SARS virüsünden ölenlerin sayısını geçti! 8 ay Ryzen 7 3800X ve RX5700XT "DH-ProMaster incelemesi" 8 ay Samsung'un Unpacked etkinliğinde Koronavirüs ile ilgili alacağı önlemler belli oldu 8 ay Galaxy Z Flip şimdi de Thom Browne temasına büründü 8 ay British Airways'e ait bir Boeing 747, fırtına sayesinde transatlantik uçuş rekoru kırdı 8 ay Efsane Nokia telefonlardan biri daha geri geliyor 8 ay MWC 2020’de Amazon’un yeri de boş kalacak 8 ay Oscar ödüllü Taika Waititi, Apple MacBook klavyelerini eleştirdi: “Yazmak imkansız, PC’ye dönmek istiyorum” 8 ay Sony de Mobil Dünya Kongresi'nde yok 8 ay Gücünü hidrojenden alan dünyanın ilk yatı Aqua'nın ilk müşterisi Bill Gates oldu 8 ay TÜBİTAK'ın ilk İHA yarışması için detaylar belli oldu 8 ay KKTC'nin yerli otomobili Günsel B9 20 Şubat'ta tanıtılacak 8 ay Cumhurbaşkanı Erdoğan açıkladı: Yerli altyapı yoksa 5G yok 8 ay Bankaların havale ve EFT ücretlerine sınırlama 8 ay GÖRÜNTÜLENEN Örneklerle canlılarda evrimin izini sürmek: Morfoloji, genetik ve ortak ata ilişkisi Sonraki Apple'dan ucuz HomePod geliyor 8 ay Coronavirüs sebebiyle robot personel kullanımına başlandı 8 ay Makyajlı 2020 Opel Astra'nın Türkiye fiyatı belli oldu 8 ay Motorola: CNET editörleri RAZR'ı yanlış şekilde test etti 8 ay iPhone 9 modeline koronavirüs engeli 8 ay Xiaomi ve Redmi telefonlara koronavirüs radarı eklendi 8 ay MSI'dan profesyoneller için pembe renkli sınırlı sayıda Prestige 14 dizüstü 8 ay Android cihazlarda kritik Bluetooth açığı: Verileriniz çalınabilir! 8 ay Microsoft, Windows 10 başlat menüsünde Edge tarayıcısının reklamını yapmaya başladı 8 ay Türkiye'nin Samsung imzalı yeni sondaj gemisi: Sertao 8 ay Avrupa, uzayda tarih yazacak: Solar Orbiter, Güneş'e fırlatıldı 8 ay Yeni Edge tarayıcısı ARM tabanlı Windows cihazlarında 8 ay Android 11 tabanlı EMUI 11 ile güncellenecek Huawei ve Honor modelleri sızdı 8 ay Xiaomi Mi Mix 4'ün kamerası ileri düzey zoom yapabilecek 8 ay 80 TB kapasiteli HDD’ler ufukta görüldü 8 ay Xiaomi yaklaşan amiral gemisi Mi 10'un resmi görselini paylaştı 8 ay Sonic filmi için Puma'dan yeni giysi ve aksesuar serisi 8 ay Oscar 2020 kazananları açıklandı! Geceye 'Parasite' damgası 8 ay Yeni DC filmi Birds of Prey'den gişede büyük hayal kırıklığı 8 ay Gazlaştırma yöntemi ile atık sorununa yapay gaz çözümü Daha Eskiler
    Yeni Haber
    şimdi
    Geri Bildirim