Küresel silah ticareti hızla artıyor: Avrupa talebi patladı

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

Küresel silah ticareti hızla artıyor: Avrupa talebi patladı — Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (**SIPRI**) yayımladığı veriler, dünya genelinde büyük **silah** transferlerinin son beş yılda yaklaşık **%10 artış** gösterdiğini ortaya koyuyor. 2016-2020 dönemi ile 2021-2025 dönemi karşılaştırıldığında, silah akışındaki bu artışın en büyük sebebi **Avrupa** ülkelerinin taleplerindeki hızlı yükseliş olarak öne çıkıyor. Verilere göre **Türkiye** artık küresel silah ticaretinde bir alıcı olmaktan ziyade, stratejik bir tedarikçi olarak öne çıkıyor.

ABD egemenliğini pekiştirdi

Avrupa, bu dönemde silah ithalatını üç kattan fazla artırarak en fazla silah alan bölge konumuna yükseldi. Toplamda, dünyanın en büyük silah tedarikçisi konumundaki ABD’nin ihracatı ise %27 artış gösterdi. ABD’den Avrupa’ya yapılan silah ihracatı ise özellikle dramatik bir şekilde, %217 oranında arttı.

Türkiye’nin ihracatı artıyor, ithalatı düşüyor

SIPRI raporuna göre Türkiye, dünyanın en büyük 25 silah ihracatçısı arasında 11. sırada yer alıyor. Türkiye’nin küresel silah pazarındaki pazar payını 2016-2020 dönemindeki %0,9’dan, 2021-2025 döneminde %1,8'e yükselttiği belirtiliyor.

Rapor aynı zamanda Türkiye’nin silah ithalat profilinde bir daralma yaşandığını da gözler önüne seriyor. Verilere göre Türkiye, en çok silah ithal eden ülkeler arasında 24. sırada bulunmakta. Türkiye, 2016-2020 döneminde küresel ithalatın %1,5'ini gerçekleştirirken, 2021-2025 döneminde bu %1,5'ye geriledi. Türkiye'nin silah ithalatı bir önceki döneme göre %9,7 oranında azaldı. Türkiye bu dönemde en çok Almanya (%31), İspanya: (%29) ve İtalya’dan (%19) silah ithal etti.

Avrupa’nın silah talebi tırmanıyor

Avrupa, 2021-2025 döneminde dünya genelinde silah ithalatının %33’ünü aldı ve bu oran bir önceki döneme göre %210 arttı. Ukrayna’nın ardından Polonya ve Birleşik Krallık, Avrupa’daki en büyük ithalatçılar oldu. Silahların neredeyse yarısı ABD’den geldi (%48), bunu Almanya (%7,1) ve Fransa (%6,2) takip etti. Avrupa’daki NATO üyesi ülkelerin toplam ithalatı ise %143 artış gösterdi ve ABD, bu alımların %58’ini karşıladı.

Hindistan, dünyada ikinci en büyük silah ithalatçısı konumunu korurken ithalatı sadece %4 azaldı ve tedarikinin %40’ı Rusya’dan sağlandı. Pakistan’ın ithalatı ise %66 arttı ve Çin, Pakistan’ın silah tedarikinde %80 paya ulaştı. Japonya ve Tayvan ise sırasıyla %76 ve %54 artış gösterdi. Çin, 1991-1995 döneminden sonra ilk kez Asya’daki en büyük 10 ithalatçı arasında yer almadı.

Orta Doğu’da talep azalıyor

Orta Doğu ülkeleri, 2021-2025’te silah ithalatını %13 azalttı. Bölgedeki en büyük alıcılar Suudi Arabistan (%6,8), Katar (%6,4) ve Kuveyt (%2,8) oldu. İthalatın çoğunluğu ABD’den gelirken (%54), onu İtalya (%12), Fransa (%11) ve Almanya (%7,3) takip etti. İsrail, 2021-2025 döneminde silah ithalatını %12 artırdı ve ABD, İsrail’in ithalatının %68’ini sağladı. Özellikle 2023’te başlayan Gazze saldırıları sırasında İsrail, ABD’den F-35 savaş uçakları, güdümlü bombalar ve füzeler aldı.