Anadolu'nun Piramitleri artık artık gökyüzünden korunacak

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

Anadolu'nun Piramitleri artık artık gökyüzünden korunacak — Kültür ve Turizm Bakanlığı, Manisa’daki **Sardes Antik Kenti** ve **Bintepe Lidya Tümülüsleri** için havadan izleme ve güvenlik merkezini devreye aldı. Yaklaşık 75 kilometrekarelik alana yayılan Bintepeler, uzun menzilli ve gece görüş kabiliyetine sahip iki insansız hava aracı sistemiyle izlenecek.

Lidya Krallığı'nın başkenti olan ve tarihte ilk madeni paranın basıldığı yer olarak bilinen Sardes’te ilk insan yerleşimleri Erken Tunç Çağı'na kadar uzanıyor. Antik Kent ise MÖ 1300'de kurulup MS 1200'de yıkıldı. "Anadolu'nun Piramitleri" olarak adlandırılan Bintepe ise Lidya kralları (Kral Alyattes, Gyges vb.) ve soyluları için yığma toprakla inşa edilmiş anıtsal tümülüs mezarları barındırıyor. M.Ö. 7. ve 6. yüzyıllarda yoğun olarak kullanıldığı belirtiliyor.

Kaçak kazılara karşı İHA’lı güvenlik

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezinin açılışını gerçekleştirdi. Bintepeler’e hakim konumdaki Karnıyarık Tepe yakınında bulunan eski kazı evi yenilenerek modern bir güvenlik merkezine dönüştürüldü. Yerli çözümler yerine DJI’ın İHA sistemlerinin kullanılması ise dikkat çekti.

Sistem, Bintepeler gibi geniş bir alanda kaçak kazı ve şüpheli hareketlerin erken tespit edilmesini amaçlıyor. Havadan izleme sırasında şüpheli bir durum belirlendiğinde bilgi hızlı şekilde jandarma birimlerine aktarılıyor ve gerekli müdahale gerçekleştiriliyor.

DJI Matrice 4TD, 54 dakikaya kadar uçuş süresi sunuyor ve 75 km/s hıza ulaşabiliyor. DJI Dock 3 ile birlikte kullanıldığında Matrice 4TD, tek bataryayla 10 kilometrelik yarıçap içerisinde otonom devriye gerçekleştirebiliyor. Dronun O4+ Enterprise iletişim sistemi üzerinden video aktarım menzili ise kullanılan standarda göre değişiyor. FCC standardında maksimum 25 kilometre, CE, SRRC ve MIC standartlarında ise 12 kilometreye kadar video aktarımı sağlanıyor.

Dronun güvenlik sisteminde döner LiDAR ve milimetre dalga radarı kullanan çok yönlü engel algılama teknolojisi bulunuyor. Bu sistem, enerji nakil hatlarında bulunan 12 milimetre çapa kadar ince kabloları dahi algılayarak çarpışmaların önlenmesine yardımcı oluyor.

Yüzlerce yıllık tarih korunacak

Bintepeler, Lidya Kralı Alyattes’in anıt mezarı da dahil olmak üzere 120’den fazla tümülüse ev sahipliği yapıyor. Geçmişte bazı tümülüslerin kaçak kazılar sırasında iş makineleriyle ağır ve geri döndürülemez biçimde tahrip edildiği belirtiliyor. Bölgenin 2025 yılında Sardes Antik Kenti ile birlikte UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınması da koruma çalışmalarının önemini artırdı.

Bakan Ersoy, sistemin temel amacının tehdidi erken görmek, caydırmak ve kaçak kazıları başlamadan önlemek olduğunu belirtti. Pilot uygulama kapsamında elde edilen verilerin gelecekteki koruma politikaları ve ilave güvenlik tedbirlerinin geliştirilmesinde kullanılması planlanıyor.