Doğrudan satışlar için yeni düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandı

Yusuf Akbaş

Teknoloji Editörü

Doğrudan satışlar için yeni düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandı — Ticaret Bakanlığı’nın “Doğrudan Satışlar Hakkında Yönetmelik” düzenlemesi Resmi Gazete’de yayımlandı. Ülkemizde ilk defa doğrudan satışlara özel hükümler getirildi. Düzenlemedeki iki madde haricindeki tüm maddeler bugün itibarıyla yürürlüğe girdi.

Doğrudan satış nedir?

Düzenleme ile doğrudan satışın tanımı yapıldı ve şu ifadeye yer verildi:

“Tüketicinin, doğrudan satıcıdan ya da aracılık ettiği doğrudan satış şirketinden mal veya hizmet satın alması neticesinde doğrudan satıcının menfaat elde ettiği satışlara doğrudan satış adı verilir.”

Ürün veya hizmetlerin aracılar olmadan doğrudan tüketiciye sunulması “Doğrudan Satış” olarak tanımlanıyor. Bu satış yönteminde genellikle müşteriye evinde ve iş yerlerinde yüz yüze satış gerçekleştiriliyor. Yeni yönetmelik ile doğrudan satışlarda müşterinin hakkının korunması amaçlanıyor.

30 gün cayma hakkı getirildi

Yeni yönetmelik ile gelen en büyük değişiklik “30 günlük cayma hakkı” oldu. Müşteriler doğrudan satış yoluyla satın aldıkları ürünlerde 30 gün süreyle gerekçesiz cayma hakkına sahip olacak. Bilgilendirme formunun verilmemesi, eksik ya da yanlış verilmesi durumunda ise cayma hakkının süresi 1 yıl olacak.

Cayma hakkının kullanılamayacağı ürünler neler?

Ticaret Bakanlığı, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça aşağıdaki ürünler haricindeki tüm ürünlerde cayma hakkının kullanılabileceğini açıkça ifade ediyor:

Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar.
Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar.
Tesliminden sonra ambalaj, bant, mühür, paket gibi koruyucu unsurları açılmış olan; iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan mallar.
Tesliminden sonra başka ürünlerle karışan ve doğası gereği ayrıştırılması mümkün olmayan mallar.
Malın tesliminden sonra ambalaj, bant, mühür, paket gibi koruyucu unsurları açılmış olması hâlinde, bilgisayar sarf malzemeleri.
Abonelik sözleşmesi kapsamında sağlananlar dışında, gazete ve dergi gibi süreli yayınların teslimine ilişkin sözleşmeler.
Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler veya tüketiciye anında teslim edilen gayri maddi mallar.
Cayma hakkı süresi sona ermeden önce, tüketicinin onayı ile ifasına başlanan hizmetler.
Tanıtma ve kullanma kılavuzunda, satıcı veya yetkili servis tarafından kurulum ya da montajının yapılacağı belirtilen mallardan, kurulum veya montajı gerçekleştirilenler.

Doğrudan satış yapabilmek için yetki belgesi zorunlu!

Yeni düzenlemeye göre şirketlerin doğrudan satış gerçekleştirebilmesi için Ticaret Bakanlığı’ndan üç yıl süreyle geçerli olan “Doğrudan Satış Yetki Belgesi” alması zorunlu tutuuyor.

Müşteri mağduriyetini önlemek için bu sektörde faaliyet gösterecek şirketlerin en az 10 milyon TL ödenmiş sermayeye sahip olması ve Türkiye’deki bankalarda açılmış bloke hesaplardan birine 3 milyon TL tutarında meblağın yatırılma şartı getirildi. Müşterilerin mağdur olması durumunda bankadaki bloke hesaptan müşterilerin hakkı karşılanacak. Düzenlemenin bu konuyla ilgili maddeleri 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Bakanlıktan yapılan açıklamada; gelişen ticari biçimleri ve tüketici davranışlarındaki dönüşümün, geleneksel satış yöntemlerinin yanı sıra alternatif satış sistemlerinin de yaygınlaşmasına neden olduğu vurgulandı. Sabit bir satış yeri bulunmaksızın ürün ve hizmetlerin doğrudan tüketicilere ulaştırılmasına dayanan doğrudan satış sistemleri, son yıllarda giderek artan bir ivmeyle ekonomik hayat içerisinde yer edindi. Çoğunluğu kadın girişimcilerden oluşan doğrudan satış sistemleri özel olarak düzenlenerek kadınların ticari hayata katılımı teşvik ediliyor.