Çin, otomobillerde fiziksel düğme dönemine geri dönüyor

Metin Akpınar

Teknoloji Editörü

Çin, otomobillerde fiziksel düğme dönemine geri dönüyor — Yeni nesil otomobillerde giderek daha fazla ve daha büyük ekranlar yer almaya başlarken basit bir klima ayarına ulaşmak bile zahmetli bir uğraş haline geldi. Ancak Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı (**MIIT**), otomobillerde giderek yaygınlaşan tamamen dijital kokpit anlayışına karşı önemli bir adım atmaya hazırlanıyor. Bakanlık, sinyal kolu ve gelişmiş sürüş destek sistemi aktivasyonu gibi temel işlevler için **fiziksel kontrol mekanizmalarının zorunlu hale getirilmesini** planlıyor.

Düzenlemenin, 1 Temmuz 2026’dan itibaren üretilecek yeni araçlar için geçerli olması öngörülüyor.

“Minimal” konsol tasarımına elveda

Son yıllarda özellikle Çin merkezli yeni enerji araçlarında sade ve ekran odaklı konsol tasarımları öne çıkmıştı. Fiziksel düğmelerin büyük ölçüde ortadan kaldırıldığı bu tasarım yaklaşımında neredeyse tüm araç fonksiyonları büyük bir merkezi kontrol ekranı üzerinden yönetiliyor. Bazı modellerde bu yapıya ön yolcu için ayrı bir eğlence ekranı da eşlik ediyor.

Ancak Geely gibi bazı üreticiler fiziksel kontrollerin ortadan kaldırılmasının güvenlik ve kullanım kolaylığı açısından soru işaretleri doğurduğunu dile getirmişti. Daha önce yapılan çeşitli testler de fiziksel düğmelerin güvenlik ve işlevsellik açısından daha iyi olduğunu ortaya koymuştu.

Çin’de planlanan değişiklikle birlikte araç içindeki kritik kontrol bileşenlerine yönelik yeni tip ve teknik gereklilikler tanımlanacak. Yeni düzenlemenin temel amacı sürüş sırasında hayati işlevlere erişimin kolaylaştırılması ve bu kontrollerin mümkün olduğunca bakmadan kullanılabilmesi. Böylece sürücünün görsel dikkatini uzun süre merkezi ekrana yöneltmesinin önüne geçilmesi ve ekran kaynaklı dikkat dağınıklığının azaltılması hedefleniyor.

Hangi fonksiyonlar fiziksel olacak?

Sürücü destek sistemleri tarafında ADAS’ın devreye alınması için ayrı bir fiziksel aktivasyon anahtarı zorunlu olacak.

Güvenlik ve acil durum işlevleri kapsamında ise ön cam silecekleri, cam buğu çözücü/defrost sistemi, elektrikli camlar, Çocuk/Kaza Acil Çağrı Sistemi (AECS) ve elektrikli araçlar için güç kesme anahtarı fiziksel kontrolle yönetilecek donanımlar arasında yer alacak.

Çin yeni standartlarında fiziksel kontrollerin sabit konumda bulunmasını, sürücünün bakmadan kullanabilmesine olanak tanımasını ve dokunsal ya da işitsel geri bildirim sunmasını da istiyor.

Taslağa göre araç sisteminin çökmesi veya güç kaybı yaşanması durumunda bile temel fonksiyonların çalışmaya devam etmesi zorunlu olacak. Bu madde, özellikle tamamen yazılım tabanlı kontrol mimarilerinde güvenlik açısından kritik bir eşik anlamına geliyor.

Öte yandan Çin’in çalışmasına katkı sunan kurumlar arasında Çin Otomotiv Teknolojisi ve Araştırma Merkezi’nin yanı sıra Geely, FAW-Volkswagen, BYD ve Great Wall Motor bulunuyor. Önerilen değişiklikler 13 Nisan'a kadar kamuoyunun görüşüne açık olacak.

Kaynakça https://carnewschina.com/2026/02/16/china-to-require-physical-controls-for-vehicle-functions-reducing-reliance-on-central-control-screen/ https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-02-13/china-takes-aim-at-screen-heavy-car-dashboards-in-safety-push